Artboard 1
11-03-2018 | Elyse van den Brink
Studeren met een functiebeperking: “Bijzonderheden maken ons menselijk”

Voor veel mensen is studeren een belangrijk keerpunt in hun leven. Maar landelijk heeft tien procent van de studenten een functiebeperking. Hoe is het om met zo’n beperking te studeren?

Thomas Fleskes (23) studeert Japanstudies aan de universiteit en heeft PDD-NOS, een stoornis in het autismespectrum. “Het is met autisme in het algemeen zo, maar ook zeker met PDD-NOS, dat je echt moet kijken naar het individu”, aldus Fleskes. In zijn geval zorgt de moeite die hij heeft om in korte tijd veel informatie te verwerken voor de grootste belemmeringen in zijn studievoortgang. “Dan kan ik over het lezen van één bladzijde soms wel tien minuten doen”, legt hij uit. Ook kan hij bij een teveel aan prikkels vastlopen, of zelfs een woede-uitbarsting krijgen.

Hij krijgt ambulante begeleiding van een organisatie die studenten met autisme begeleidt, Stumass. Elke week komt een medewerker langs om met hem de week door te lopen, werkschema’s op te stellen en om te kijken hoe het nu verder moet. De laatste tijd zoekt Fleskes vooral naar meer balans tussen studeren en vrijetijdsbesteding. “Ik heb de neiging om mijn sociale leven nogal te verwaarlozen, dus het is voor mij fijn om dit te bespreken”, geeft hij aan.

Egoboost

Het Leidse expertisecentrum voor studeren met een functiebeperking, Fenestra, opende in 2008 zijn deuren. Bij de totstandkoming van het centrum was het creëren van meer rechtsgelijkheid voor studenten een belangrijk doel. “Voorheen was het nog wel eens zo dat je bij de ene opleiding meer begeleiding kreeg dan bij de andere”, aldus Marcel Melchers, studentdecaan bij Fenestra, “Dan hoorde ik pas achteraf dat ze werden weggestuurd.”

Uit gegevens van Fenestra blijkt, dat er van de ruim 28.000 studenten die aan de universiteit studeren, ongeveer 2.400 studenten met een functiebeperking bekend zijn. Dit zijn zeer uiteenlopende beperkingen. Volgens Melchers heeft de helft van deze groep een psychische aandoening. De andere helft is ongeveer fiftyfifty opgedeeld in leerstoornissen, zoals dyslexie, of fysieke beperkingen, die meer te maken hebben met zintuiglijkheid en mobiliteit.

Naast de wekelijkse begeleiding maakt Fleskes af en toe een afspraak met een studieadviseur of studentdecaan van Fenestra. “Zij geven me vaak wel een egoboost,” zegt hij lachend, “omdat ze me dan overtuigen dat ik het wél goed doe en dat het best goed gaat.” Op de momenten dat het even niet zo goed gaat, komt Fleskes vaak wel in aanmerking voor een latere deadline of een tweede herkansing. En hij heeft in ieder geval extra tijd bij tentamens.

Marcel Melchers in zijn kantoor bij Fenestra. Foto: © Elyse van den Brink

Ver van je bed show

Volgens Melchers doen studenten met een functiebeperking het vaak beter dan dat mensen denken. Ze doen in de veel gevallen wel wat langer over hun studie, maar tegelijkertijd vallen ze ook minder vaak uit. Toch komt de beeldvorming van sommige docenten niet altijd in de buurt van de werkelijkheid. Melchers noemt als voorbeeld een docent die klaagde over een student met dyslexie. Het was volgens de docent lastig om de student wat bij te brengen en het liefst wilde hij daardoor geen studenten met dyslexie meer begeleiden. “Die negatieve casus blijft hangen”, zegt Melchers, “terwijl hij in de tussentijd misschien wel tien andere studenten met dyslexie is tegengekomen.”

“Je weet wel dat het er is, maar het blijft een ver van je bed show.”

Fleskes stelt docenten soms wel op de hoogte van zijn concentratieproblemen, maar het feit dat hij PDD-NOS heeft, weten er maar weinig. “Eigenlijk vertel ik het alleen maar wanneer het echt nodig is”, legt hij uit. Dit is bijvoorbeeld bij het aanvragen van een tweede herkansing. De mening van docenten is daarbij niet leidend, maar het helpt wel als ze bij de aanvraag aangeven dat hij het vak met een extra kans prima zou kunnen halen.

Medestudenten stelt hij over het algemeen vaker op de hoogte. Die hebben er wel begrip voor, maar Fleskes vindt dat mensen een vertekend beeld hebben van een autismespectrumstoornis. Als concreet voorbeeld noemt hij het moment dat hij bij zijn vorige studie zijn medestudenten voor het eerst inlichtte over zijn autisme. Ze keken hem naar eigen zeggen raar aan. “Een vriendin uit de klas wilde het echt zeker weten, want ze geloofde het gewoon bijna niet”, zegt hij lachend.

“Mensen hebben toch wel vaak het beeld dat een autist een beetje hikikomori (Japans woord voor een persoon die een vrij teruggetrokken bestaan leeft, red.) is en totaal niet met mensen kan praten. En dat is natuurlijk lang niet altijd zo”, zegt hij. Volgens Fleskes komt dit vertekende beeld vooral door het gebrek aan representatie in de media. “Je weet wel dat het er is, maar het blijft een ver van je bed show.”

Dubbel gevoel

“Het zou beter zijn als studenten ook met elkaar delen dat ze een rotweek hebben.”

Melchers maakt zich wel zorgen over de toenemende angsten en het negatieve zelfbeeld dat veel jongeren hebben. Dit is volgens hem voornamelijk een resultaat van prestatiedruk en perfectionisme. “Ik vraag me ook wel eens af of mensen niet eenzamer zijn in dit tijdperk van sociale media.” Volgens Melchers laten mensen vaak vooral de positieve kanten van het leven zien op deze websites, waardoor het lijkt alsof ze geen tegenslagen te verwerken krijgen. Dan lijkt het gras groener aan de overkant, wat de angsten en het negatieve zelfbeeld alleen maar versterkt. “Het zou beter zijn als studenten ook met elkaar delen dat ze een rotweek hebben.”

Tegelijkertijd ziet hij het aantal diagnoses voor bepaalde beperkingen toenemen, vooral bij ADHD en autismespectrumstoornissen. Zelf heeft Melchers daar een dubbel gevoel bij. Aan de ene kant erkent hij dat een diagnose soms nou eenmaal nodig is om de benodigde hulp te krijgen, maar aan de andere kant is hij er ook huiverig voor. “Wat veel mensen ook niet realiseren is dat iedereen wel autistische eigenschappen heeft”, zegt Thomas, “maar het wordt pas autisme genoemd wanneer het echt wat meer invloed op je leven heeft.”

“Als je maar een klein beetje afwijkt dan krijg je soms al een diagnose. Moeten we dat wel willen? Kunnen we dat niet op een andere manier inkleden?” vraagt Melchers zich af. Naar zijn mening zijn sommige mensen op bepaalde vlakken gewoon wat vaardiger dan de ander. “De bijzonderheden die we hebben, die maken ons menselijk en daarmee eigenlijk aantrekkelijk”, zo stelt hij.

Stumass

Bekijk deze video voor meer informatie over Stumass.

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

welzijn

Wat je moet weten over één van de grootste onderzoeksinstituten van Nederland: het Centre for Human Drug Research (CHDR). Je leest het hier.

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …