Artboard 1
12-03-2018 | Dennis van Hulten
Onderzoek Universiteit Leiden: geluidsvervuiling in de Noordzee bedreiging voor bruinvissen

Voor de meeste mensen is het oud nieuws maar sommige hebben er nog maar weinig over gehoord: de vervuiling van onze oceanen wordt steeds erger. Maar waar weinig mensen aan denken is dat geluid ook een vorm van vervuiling kan zijn. Annebelle Kok onderzocht hoe schadelijk geluidsvervuiling is voor bruinvissen.

Op deze video van NoordzeeTV is goed te zien wat bruinvissen zijn en hoe ze worden bedreigd.

Als we het hebben over de vervuiling van de oceaan gaan uw gedachten waarschijlijk meteen heen gaan zijn de grote eilanden van plastic die in de oceaan drijven. Misschien ziet u zelfs wel een vis of een zeehondje die met zijn hoofd vastzit in een plastic sixpac houder. Het zijn allemaal verschrikkelijke beelden, maar plastic is zeker niet de enige door mensen veroorzaakte vervuiling in de oceaan. Er is tegenwoordig  ook een groeiende bezorgdheid om de geluidsvervuiling die grote schepen en windmolenparken met zich mee brengen. Deze geluidsvervuiling  is mogenlijk de ooraak  voor het stranden van bruinvissen op nederlandse stranden.

Annebelle Kok, promovendus aan het Instituut voor Biologie Leiden (Sylviusgebouw te Leiden),  heeft het effect van menselijk geluid op het gedrag van bruinvissen onderzocht om te zien of dit nadelige gevolgen heeft voor de dieren. Haar publicatie: “Spatial avoidance to experimental increase of intermittent and continuous sound in two captive harbour porpoises” kunt u hier lezen.

De bruinvis is een van de kleinste marine zoogdieren ter wereld. Deze bijzondere dolfijnachtigen komen ook in Nederland voor, zo worden ze vaak gespot in de Oosterschelde. Daarnaast is er ook een groep bruinvissen te zien in het dolfinarium, in Harderwijk, waar ze  getraind worden om mooie sprongen te maken.

Hoewel het geen verlegen dieren zijn lijken bruinvissen toch een afkeer te hebben van rumoerige gebieden. Doordat de dieren het geluid uit de weg gaan worden ze uit hun leefgebied verjaagd en kunnen ze stranden. De meeste bruinvissen overleven dit helaas niet.

 

Het onderzoek

In haar onderzoek heeft Kok twee bruinvissen (een mannetje en een vrouwtje) gebruikt die een paar jaar geleden waren opgevangen door stichting SOS dolfijn. Aangezien ze nog niet klaar waren om terug te worden gezet in het wild werden de bruinvissen gehouden in een groot aquarium met een binnen en een buiten zwembad.

Om te zien hoe de bruinvissen reageerden op het geluid van verschillende menselijke activiteiten, zoals varen of het heien voor het maken van boorplatformen, heeft Kok geluidsopnames afgespeeld in het verblijf van de bruinvissen. Deze hadden de keuze om in het buitenzwembad te blijven waar het geluid werd afgespeeld of zich terug te trekken in het stille binnenverblijf.

 Uit het onderzoek bleek dat de bruinvissen veel meer tijd doorbrachten in het stille verblijf dan in het verblijf met het afgespeelde geluid. Het is dus duidelijk dat de dieren het lawaai uit de weg gaan. In wetenschappelijk onderzoek is het gebruikelijk dat er wordt getest of dit resultaat misschien toeval is. Dit doen de wetenschappers met behulp van statistiek, een vorm van kansberekening. Uit deze test bleek dat de kans dat het vermijden van lawaai toeval was minder dan 1% te zijn.

Het effect van geluidsvervuiling

Het is dus bijna zeker dat bruinvissen een afkeer van lawaai tonen. Aangezien de bruinvissen erg gevoelig zijn voor geluid, en geluid zich bovendien veel verder en sneller verplaatst onderwater, heeft dit ernstige gevolgen voor het leefgebied van de dieren. Het is dus zeker mogenlijk dat de bruinvissen uit hun leefgebied worden verjaagd en komen te stranden.

Om de bruinvissen te beschermen is het daarom noodzakelijk dat we de geluidsvervuiling in de oceanen zo klein mogenlijk houden. Dit kan bijvoorbeeld door nieuwe  technieken voor het maken van boorplatformen te gebruiken waarbij de palen met behulp van trillingen in de grond worden geplaats. Dit scheelt een hoop in het lawaai dat vrijkomt als we dat vergelijken met de normale hei technieken. Daarnaast kan er ook worden gezocht naar een stillere motor voor grote vrachtschepen.

Bruinvissen zijn een belangerijk onderdeel van het leven in de Noordzee en het marine klimaat in Nederland. Om deze soort  in Nederland te houden, zodat ook de volgende generaties nog van deze mooie dieren kunnen genieten, moeten we dan ook proberen hun leefgebied zo veel mogenlijk geluidvrij te houden.

 

welzijn

Wat je moet weten over één van de grootste onderzoeksinstituten van Nederland: het Centre for Human Drug Research (CHDR). Je leest het hier.

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …

politiek | nieuws

De gemeente Leiden subsidieert dit jaar 17 onderwijsplannen. Van de 32 voorstellen die binnen kwamen, is ruim de helft goedgekeurd. Samen met cofinanciering van Fonds 1818 ondersteunt de gemeente de plannen met een totaalbedrag van bijna €380.000. Eind 2017 stuurde de gemeente Leiden een uitnodiging naar iedereen die te maken heeft met het onderwijs, met …

welzijn | achtergrond

Ieder jaar is er een waterzuiveringsinstallatie in het land open, dit jaar viel de beurt aan de Katwijkse. Met een kop thee en een koekje in de hand begin ik een gesprek met een van de medewerkers. Ze hopen op een goede opkomst, maar dat weten ze nooit zeker met open dagen. Zo dicht bij …

welzijn | achtergrond

Schiphol is al jaren onderwerp voor felle discussies in Nederland. De luchthaven wil groeien, maar de bewoners rond de luchthaven willen van het geluidsoverlast af. Het gesprek is in de afgelopen maanden alleen meer verhit geraakt. ‘Weer een vliegtuig dat langskomt, het is druk daarboven,’ moppert de 74 jaar oude gepensioneerde Ria Nieuwland. Zelfs in …