Artboard 1
23-03-2018 | Suzanne Nelemans
Druk op vrijwilligerswerk neemt toe

Door bezuinigingen in de reguliere zorg neemt de druk op vrijwilligers toe, ook in Leiden. Vrijwilligersorganisaties ontvangen een groter aantal en complexere hulpvragen. ‘Soms moeten we een nee verkopen.’

In plaats van de Rijksoverheid, zijn sinds 2005 de gemeenten verantwoordelijk gesteld voor het uitvoeren van wet- en regelgeving. Om kosten te drukken wordt onder andere gestreefd naar ouderen langer thuis laten wonen. Door dit soort bezuinigingsmaatregelen wordt er echter een steeds groter beroep gedaan op vrijwilligers.

Jan Kruidhof

Jan Kruidhof, coördinator bij de Leidse vrijwilligersorganisatie Stichting Voor
Elkaar Leiden
, merkt de gevolgen van het nieuwe beleid: ‘Toevallig hoorde ik gisteren dat de gemeente van Leiderdorp heeft besloten om in zee te gaan met één partij die alle zorg moet gaan verlenen. Dat zijn geen berichten waar ik blij van word. De thuiszorg heeft nu al geen tijd meer voor een praatje omdat ze in een uur tijd eigenlijk langs te veel cliënten moeten. Terwijl dat sociale aspect van de thuiszorg juist belangrijk is in een land waar zoveel eenzaamheid is onder ouderen.’

Dromer

Het is inmiddels tien jaar geleden dat Kruidhof de vrijwilligerorganisatie opzette: ‘Ik had een leuke, technische baan waarbij ik me bezighield met procesautomatisering. Maar ik ben altijd al wel een beetje een dromer geweest en door mijn christelijke geloof was ik veel bezig met de vraag hoe je kerk kunt zijn in de hele samenleving.’

Kruidhof besloot zijn baan op te zeggen en gaf zichzelf twee jaar de tijd om na  te denken en verschillende opties te onderzoeken. ‘Er zijn ongeveer veertig kerken in Leiden die allemaal goede dingen doen voor de samenleving, maar het is niet altijd een eenheid. Elke kerk heeft haar eigen projecten. Hieruit ontstond het idee voor een interkerkelijke stichting die vrijwilligers uit verschillende kerken bij elkaar brengt.’

SchuldHulpMaatje is een project waarbij een getrainde vrijwilliger wordt gekoppeld aan iemand met financiële problemen. ‘Vaak weten mensen de reguliere hulp niet te vinden of hebben mensen meer hulp nodig dan reguliere hulpinstanties kunnen bieden’, legt Kruidhof uit.

De stichting bestaat in totaal uit negen verschillende projecten waarbij vooral mensen uit kerken en christelijke studentenverenigingen als vrijwilliger werken. Kruidhof: ‘We doen dit vanuit een christelijke missie en visie, vandaar dat er vooral onder christenen vrijwilligers worden geworven. Maar bij sommige projecten, zoals SchuldHulpMaatje zijn er zoveel vrijwilligers nodig, dat vrijwilligers die onze missie en visie respecteren ook welkom zijn.’

Vrijwilligerswerk in Leiden

Naast Stichting Voor Elkaar Leiden, zijn er nog zo’n vijf andere grote vrijwilligersorganisaties in Leiden.  Daarnaast wordt er bij sportclubs, zorginstellingen en kerken veel vrijwilligerswerk gefasciliteerd. Het kaartje geeft een globaal overzicht van alle organisaties en instellingen in Leiden die vrijwilligerswerk fasciliteren.

Maar wie zijn al die vrijwilligers die een steeds grotere steunpilaar vormen in onze samenleving? Uit onderzoek van het CBS blijkt dat het over het algemeen gaat om hogeropgeleide autochtonen met een kerkelijke achtergrond en van middelbare leeftijd. De motivatie om vrijwilligerswerk te doen heeft vaak te maken met zingeving. Vrijwilligerswerk geeft voldoening en de waardering die je ervoor ontvangt is prettig. Voor jongere mensen staat vrijwilligerswerk bovendien goed op hun CV en is het een eenvoudige manier van werkervaring op te doen.

Postmaterialisme

Het is opvallend dat ondanks de secularisatie, de kerk nog steeds een grote rol speelt bij vrijwilligerswerk, zoals ook het geval is bij Stichting Voor Elkaar Leiden. Maar naast kerkgangers signaleren onderzoekers een nieuwe groep vrijwilligers: de zogenaamde ‘postmaterialisten’. Zij vinden postmaterialistische doelen als vrijheid van meningsuiting, gelijkheid, het milieu en emancipatie belangrijke doelen in de politiek en hechten minder waarde aan materiële zaken als openbare orde, een sterke economie en een sterk leger. De opkomst van postmaterialisme zou te maken hebben met het stijgende opleidingsniveau.

Bron: Stichting Voor Elkaar Leiden

Hoeveel werk vrijwilligers in Nederland verrichten, blijkt uit vergelijkende Europese onderzoeken. Buiten Zweden, wordt nergens in Europa zoveel vrijwilligerswerk gedaan als in Nederland. De helft van de Nederlanders doet eens per jaar vrijwilligerswerk en ongeveer dertig procent is maandelijks als vrijwilliger actief. Ook doneren Nederlanders relatief veel geld aan organisaties.

Het geven van tijd en geld in Europa (Bron:  Eurobarometer 62.2, najaar 2004)

Step by Step Charts
Infogram
‘Nederland is het land van duizend-en-een projecten’

‘Nederland is het land van duizend-en-een projecten’, zegt Kruidhof over het grote aantal vrijwilligers, dat volgens hem ook in Leiden aanwezig is. ‘Er zijn ontzettend veel organisaties en projecten, dus het is ergens ook logisch dat daar nu een beroep op wordt gedaan. Tegelijkertijd is het feit dat er zoveel is, niet altijd iets positiefs. We zouden in sommige gevallen meer voor elkaar kunnen krijgen als er efficiënt werd samengewerkt.’

Daarnaast is het volgens Kruidhof een denkfout dat vrijwilligers precies dezelfde professionele hulp kunnen bieden als reguliere hulp- of zorgverleners. ‘Regelmatig worden wij door de gemeente of zorginstellingen benaderd met omvangrijke en complexe hulpvragen, en dan moeten we soms nee verkopen. Niet alleen om de vrijwilligers te beschermen, maar ook de hulpvragers. In zo’n geval kunnen we namelijk geen optimale hulp bieden.’

Zelf doet Kruidhof ook nog regelmatig mee aan een project. ‘Ik ben vrij praktisch ingesteld en vind het mooi om andere mensen te helpen. Ik bezoek bijvoorbeeld de oudere mensen hier in de straat en ga eens in de week lunchen bij mijn buurvrouw van 88. Haar kinderen wonen in het buitenland en ik heb haar geleerd hoe ze via het internet contact met hen kan onderhouden. Gisteren belde ze me toevallig dat haar laptop het niet deed, bleek dat het snoer er niet goed in zat. Het is fijn als ik dat even kan oplossen.’

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …

politiek | nieuws

De gemeente Leiden subsidieert dit jaar 17 onderwijsplannen. Van de 32 voorstellen die binnen kwamen, is ruim de helft goedgekeurd. Samen met cofinanciering van Fonds 1818 ondersteunt de gemeente de plannen met een totaalbedrag van bijna €380.000. Eind 2017 stuurde de gemeente Leiden een uitnodiging naar iedereen die te maken heeft met het onderwijs, met …