Artboard 1
12-04-2018 | Esmeralda de Zwart
Een dag uit het leven van de Leidse 112-fotograaf Toon van der Poel
Fotograferende Toon van der Poel – Foto: Esmeralda de Zwart ©

Een gebouw dat in brand staat of een dodelijk ongeluk op de snelweg: het nieuws presenteert dagelijks vele calimiteiten. Die beelden moeten door iemand gemaakt worden: de 112-fotograaf. Om antwoord te krijgen op de vraag hoe zo’n fotograaf dat doet, liep LeidenLokaal een dag mee met fulltime 112-fotograaf Toon van der Poel.

Toon van der Poel met zijn zus in de voortuin van hun huis op de Rapenburg 44 – Foto: Esmeralda de Zwart ©

De dag begint om half tien op de Rapenburg 44, het woonadres van Toon. Na zijn twaalfde levensjaar is hij hier met zijn familie naartoe verhuisd en heeft hij dit grachtenpand nooit meer verlaten. “Hiervoor heb ik altijd op de Apothekersdijk gewoond, hier om de hoek. Ik zit hier midden in het centrum, terrasjes allemaal om de hoek, ik heb het prima hier! Als ik in een ‘één-pot-nat-wijk’ zoals de Merenwijk had gewoond, dan had ik allang een ander huisje gezocht, maar nu is dat nergens voor nodig.”

Archiefkamer

Één helft van de hele archiefkast van Toon van der Poel – Foto: Esmeralda de Zwart ©

Na een warm onthaal van broer en zus vervolgt de reis naar boven, naar het archiefkamer van Toon. “Dus dit is mijn archief”, zegt Toon met een trots gezicht. 112-fotografie is duidelijk al langer een passie. Al wachtende op dé belangrijke melding praten we hierover. “Het is eigenlijk begonnen omdat ik op de Apothekersdijk naast een 112-fotograaf van het Leidsch Dagblad, Jan Holvast, woonde en die vroeg weleens of ik mee wilde naar zo’n ongeval. Als klein jochie vond ik dat prachtig en daar is de passie voor 112-fotografie eigenlijk begonnen.”

De grote collectie aan archiefmateriaal is vanaf 1980 opgebouwd: “Ik ging dus altijd mee naar de ongevallen, maar nog zonder te fotograferen. Tot ik op een dag Wim Maas, die altijd wel al, als hobby, stond te fotograferen bij de ongelukken, vroeg of ik zijn foto’s mocht zien. Dat was geen enkel probleem en daardoor raakte ik enthousiast en kocht ik zelf ook een cameraatje en heeft hij me de kneepjes van het vak geleerd.”

Uiteindelijk groeide de hobby uit tot professie en heeft Toon zich rond 2000 aangemeld bij de Kamer van Koophandel: “Toen Peter Schipper, journalist voor de lokale weekkrantjes, zoals onder andere het Leids Nieuwsblad, mij vroeg fotografieopdrachtjes voor zijn krantjes te doen, heb ik mij als zelfstandige ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Ik deed toen al betaald werk bij Hielco Kuipers, een journalist die onder Jan Holvast werkte en voor zichzelf begonnen was en zodoende kwam Schippers aan mij. Aangezien het werk nu professionelere vormen begon aan te nemen, besloot ik mij in te schrijven bij de Kamer.”

Hoewel zijn fotografiewerk serieus begon te worden, werkte hij tot 2011 nog bij bakkerij Rhijnsburger in Rhijnsburg. “De bakkerij combineerde ik gewoon met het baantje bij Schippers en later kwam daar nog werk voor de nieuwssite van de Telegraaf, dichtbij.nl, bij en ook leverde ik al aan het Leidsch Dagblad. Dichtbij.nl moest er toen in 2011 mee stoppen en precies in dat jaar sloot ook de bakkerij dus toen had ik een probleem. Gelukkig bood het Leidsch Dagblad mij toen aan om exclusief voor hen te schieten, tegen een hoger tarief dan als je niet exclusief levert, dus kon ik het gat in mijn inkomen dat er was door het sluiten van de bakkerij prima opvangen. Toen ben ik met al het andere gestopt en nu schiet ik dus enkel ongevallen in de regio van het Leidsch Dagblad.”

“Frankieplankie”

Als mijn oog op de monitor valt die de site P2000 weergeeft, vertelt Toon:

P2000-scherm – Foto: Esmeralda de Zwart ©
Pieper die met een hard geluid laat weten dat er weer een melding is – Foto: Esmeralda de Zwart ©

“Op dit werk is echt geen peil te trekken. Ik houd iedere dag de sites P2000 en “Frankieplankie” (ja, typ dat maar eens in op Google) in de gaten en ik heb een pieper waar ook meldingen op binnenkomen. Zo probeer ik in de gaten te houden of er nog wat spannends in Leiden en omstreken gebeurt waar ik heen kan.”

Één keer ging Toon een weekendje met zijn vriendin en haar familie naar Oosterhout en dat heeft hij geweten ook: “Heel die week gebeurde er niks, maar precies toen ik in Oosterhout zat, had ik dat weekend twaalf foto’s kunnen verkopen. En voor het goede beeld: op een druk weekend zijn dat er normaal vier, ofzo. Dat soort dingen gebeuren mij nou altijd. Ik ben ook zo’n iemand, die dan net, als er wat gebeurt en ik rijd daar toevallig al in de buurt op de snelweg, de afslag heeft gemist waar je eraf moet om bij dat ongeval te komen.”

Het koffiehuisje van Leiden

Als we om half elf nog steeds geen boeiende meldingen voorbij hebben zien komen, besluiten we een koffietje te drinken bij ‘t Suppiershuysinghe, ook wel het koffiehuisje van Leiden genoemd, bij Toon om de hoek. “Heerlijk dit leventje toch?”, zegt Toon triomfantelijk. “Eigenlijk heb ik iedere dag vakantie. Zo’n negen-tot-vijf-baan is niks meer voor mij, als je hier eenmaal van geproefd hebt, wil je toch niet meer terug?!”

Als we aan het tafeltje zitten, gaat om elf uur de pieper: een melding in Leimuiden, een aanrijding op de snelweg. Vertwijfeld kijkt Toon mij aan: “Hm.. het zou wel wat kunnen zijn, maar omdat het zo ver weg is wachten we even af of er een persbericht achteraan komt want als dat zo is, weten we zeker dat het iets is en kunnen we gaan.”

Voor niks rijden vindt Toon absoluut niet erg maar hij moet wel keuzes maken: “Ik kan hier in de stad makkelijk voor niks rijden, dan ben ik toch zo weer terug en dat kost me relatief weinig benzine, maar als het zover weg is, denk ik toch liever twee keer na voordat ik in de auto spring. Niet alleen vanwege de benzine maar ook omdat ik dan de kans loop hier in de binnenstad weer iets te missen.”

Scanner – Foto: Adamantios (CC BY-SA 3.0)

Scanner waarmee radiofrequenties van de hulpdiensten kon worden meegeluisterd. Na het overstappen van de hulpdiensten op het digitale netwerk C2000 kon onderlinge communicatie niet meer op zo’n scanner, die enkel analoge signalen oppikt, worden opgevangen.

Uiteindelijk volgt er geen persalarm dus hebben we het laten gaan. Achteraf krijgt Toon van zijn collega’s te horen dat een auto op zijn kop op de snelweg lag en dat het dus best een nieuwswaardige foto had kunnen opleveren. “Ja, dat risico loop je altijd, dat hoort erbij. Het blijft moeilijk inschatten met die p2000-meldingen of iets nieuwswaarde heeft of niet. Vroeger kon je op een scanner precies horen wat er aan de hand was en kon je veel makkelijker die beslissing maken.”

Wolsteeg

Na de koffie besluiten we buiten in de zon op het bankje in de voortuin te wachten op een belangrijke melding. De oren van de 112-fotograaf staan op stokjes want zodra hij een ambulance hoort rijden, controleert hij op P2000 op zijn smartphone waar hij naartoe gaat. Om tien voor half twaalf is het raak: een ambulance naar de Wolsteeg in Leiden. Hij pakt snel de camera uit de gang en op de scooter snellen we erheen. “Ik gebruik de scooter voor klussen in Leiden en de auto voor ongevallen buiten Leiden”, verklaart hij. Op de Wolsteeg aangekomen, is wel de ambulance te zien, maar helaas geen ambulancepersoneel. “Ze zijn net naar binnen gegaan,” meldt een vrouw op straat die alles had gezien. “Niks voor ons dus”, stelt Toon vast en hij oppert een rondje door Leiden te rijden.

Na wat sightseeing door de Sleutelstad is het inmiddels twaalf uur en strijken we neer op het terras van Café Barrera voor twee heerlijke kroketjes op brood. “Het zal niet de eerste keer zijn dat de kroketjes net op tafel staan en ik dan weg moet, maar het is vandaag een rustige dag dus het zal wel goedkomen”, zegt Toon met een knipoog.

Onder het eten door gaat nog een paar keer de pieper, maar dit keer zijn het enkel berichten uit Den Haag of Rotterdam en daar heeft de Leidenaar helaas niks aan. Na nog wat gezellige gesprekken over openbare Leidse ontgroeningen in de grachten, gaan we rond twee uur, omdat het ineens begint te regenen, weer naar de archiefkamer.

Drie omgekomen brandweerlieden

Archiefboek: TU-Delft brand van 13 mei 2008 – Foto: Esmeralda de Zwart ©

Geïnspireerd door de omgeving vraag ik me af wat nou het meest spectaculaire is wat de ervaren fotograaf heeft meegemaakt: “Nou, dat is denk ik wel de brand van de TU-Delft op 13 mei 2008. Toen ik aankwam om ongeveer half elf, was er nog relatief niks aan de hand, maar toen rond een uur of half vijf had het vuur het hele gebouw in zijn greep en kon de brandweer niks meer doen.”

Archiefboek: Huis ter Duin brand van 25 januari 1990 – Foto: Esmeralda de Zwart ©

Ook de brand bij Huis ter Duin in Noordwijk is hem altijd bijgebleven: “Daar ging het vuur helemaal snel, dat kan je hier goed zien: links op de foto is de onderverdieping van het hotel nog helemaal niet aangetast en rechts staat ineens alles in de fik. Daar zijn toen drie brandweerlieden bij omgekomen.”

Ongeval Stevenshofdreef – Foto: Esmeralda de Zwart ©

Aanrijding met letsel

Plotseling gaat om tien voor half vier uur weer de pieper: een aanrijding met letsel op de Stevenshofdreef. Toon stuift op uit zijn stoel en zegt: “Ja kom, we gaan!” Dit is ietsjes buiten het centrum van Leiden, maar met de auto zijn we er binnen nog geen tien minuten. Dit gaat Toon iets te snel: “Oh dit belooft al niks goeds, meestal als ik ergens zonder problemen kan komen, is het niks groots, maar we gaan het zien.”

Aangekomen op plaats van bestemming zijn ambulance en politie aanwezig en ligt er een scooter op de grond. Het slachtoffer is al in de ambulance verdwenen, de politie praat nog met de bestuurder van de auto. Toon schiet een paar fotootjes maar vreest het ergste: “Het slachtoffer zit al in de ambulance, als het echt ernstig is, had die allang weggereden. Ik denk dat het slachtoffer er straks gewoon uit komt wandelen en dan hebben we geen verhaal.” Helaas kreeg Toon gelijk, ook dit werd geen nieuwswaardige situatie.

Het risico van het vak

Rond vier uur zijn we weer op de Rapenburg en wachten we op het bankje in de voortuin weer een belangrijke melding af. “Het is niet zo’n heel spannende dag vandaag, dus als je genoeg van hebt, moet je het zeggen hoor”, zegt Toon. Uiteindelijk besluit ik dan om half vijf uur weer richting huis te gaan. “Zo gaan die dagen, zo heb ik ineens drie meldingen op één dag en soms dus dagen niks, je kan er toch niks van zeggen”, zegt Toon.

Eenmaal thuis krijg ik een berichtje dat hij om zes uur ineens twee belangrijke nieuwswaardige meldingen achter elkaar kreeg. Tja, dacht ik toen, dat is het risico van het vak.

 

 

 

 

 

veiligheid | achtergrond

Op 6 oktober 2015 wordt op de website 4Chan met een schietpartij op de Universiteit Leiden gedreigd. De politie heeft daardoor urenlang de Universiteit bewaakt. Een reconstructie van de gebeurtenissen.

veiligheid | nieuws

Afgelopen donderdag 19 april ging NAVO-topman Jens Stoltenberg in gesprek met studenten van de Universiteit Leiden aan de faculteit “Governance and Global Affairs” in Den Haag. Na een uiteenzetting over de rol van de NAVO in een veranderende wereld, mochten studenten hem op tal van onderwerpen bevragen. Terwijl veel Nederlanders hun eerste zomerse dag op …

veiligheid | explainer

In Leiden onderhandelen D66, GroenLinks en VVD over een nieuw college van burgemeester en wethouders. Lees hier welke standpunten de partijen hebben en of ze het met elkaar eens zijn.

veiligheid | interview

Regelmatig te zien in de stad op de fiets: de wijkagent. Wat doet een wijkagent nu eigenlijk en hoe ziet een dag er voor ze uit? Ik vroeg het aan Dennis Perdok, wijkagent in het gebied Pieters- en Academiewijk, Pancras West en het Levendaal Oost en West. Na het interview krijg ik een rondleiding door het …

veiligheid

Een stevige knuffel, de vrijheid om mezelf te kunnen zijn, een plek waar ik me thuis kan voelen. Dat voelt veilig voor mij. Maar wat dat idee van veiligheid precies inhoudt kan ik niet zeggen. Veiligheid is zo subjectief als wat en valt naar mijn idee niet te meten. In de wereld voel ik me …

politiek | interview

Hoewel de Leidse burgemeester Henri Lenferink zijn stad relatief veilig noemt en weet dat ‘de mensen veiligheid niet als een groot vraagstuk zien’, ziet hij tegelijkertijd nieuwe veiligheidsthema’s opkomen. Wat zijn deze nieuwe gevaren voor Leiden? “De veiligheidscijfers in Nederland worden al vele jaren steeds beter. Jaar in jaar uit zijn er dalende criminaliteitscijfers in …

veiligheid

Dit artikel doet verslag van vier strafzaken met betrekking tot aanrijdingen in de rechtbank van Leiden op maandag 9 april 2018.

veiligheid

Het gebruik van de mobiele telefoon is levensgevaarlijk en leidt jaarlijks dan ook tot veel ongelukken. Tijd voor een appverbod op de fiets, vindt verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen.

veiligheid

Het aantal klachten over agressie en intimidatie van huisbazen is in een jaar tijd sterk toegenomen, met name in studentensteden als Amsterdam, Nijmegen en Utrecht. Een reactie van de politiek kan hierdoor niet uitblijven. Wegwezen jij Het is een bekend probleem in grote steden: te weinig huizen. Het leidt ertoe dat veel mensen dezelfde woning …

veiligheid

In de nacht van vrijdag 16 maart op zaterdag 17 maart zijn twee Leidse vrouwen van 21 en 22 jaar oud uit in Antwerpen gedrogeerd en daarna in hun hotel verkracht.

veiligheid

Fietsen zonder licht in Leiden. Gedoogbeleid of andere controleprioriteit?

veiligheid | explainer

Ontwikkelingen in DNA onderzoek maken het steeds eenvoudiger om een dader achter een moord te achterhalen. Waar het vroeger nog om het vinden van slechts een vingerafdruk of een haarwortel ging, zijn er nu nieuwe innovaties om forensisch onderzoek zo accuraat mogelijk te maken. Zo is er in de liquidatiezaak op de moord van Zeynel …