Artboard 1
19-04-2018 | Suzanne Nelemans
Verengelsing Universiteit Leiden: verdeeldheid onder studenten en docenten

Hoewel steeds meer hoger onderwijs in het Engels plaatsvindt, is het niveau van veel studenten slecht. Universiteit Leiden is het zat en voert een taaltoets in. Wat vinden Leidse studenten en docenten?

Het hoger onderwijs verengelst al jaren. Als reden voor deze ontwikkeling wordt meestal aangedragen dat het wetenschappelijk, internationaal debat in het Engels plaatsvindt. Maar er is ook sprake van een geldkwestie. Universiteiten en hogescholen worden gefinancierd naar rato van het aantal diploma’s dat wordt behaald. Met Engelstalige opleidingen kunnen instellingen meer buitenlandse studenten, en dus meer geld binnenhalen.

Steeds meer Engels

De campus in van Universiteit Leiden in Den Haag waar veel internationale opleidingen, zoals Urban Studies en International Studies worden aangeboden. Bron: OSeveno

Van de zestig bachelorprogramma’s van Universiteit Leiden, worden er op dit moment dertien in het Engels aangeboden. Deze Engelstalige opleidingen zijn gewild, zowel onder Nederlandse als internationale studenten. Een voorbeeld is International Studies, met bijna zeshonderd eerstejaars studenten. Naar aanleiding van dit succes start in september 2018 een nieuw programma: Urban Studies. Bovendien worden er niet allen nieuwe opleidingen opgezet, de universiteit is de afgelopen tien jaar ook steeds meer Nederlandstalige bachelors in het Engels aan gaan bieden, zoals Archeology, Psychology en Linguistics. Van steeds meer studies bestaat er een Engelse en een Nederlandse variant.

In de masterfase is de kans dat studenten Engelstalig onderwijs volgen nog veel groter: bijna zeventig procent van de masters aan Universiteit Leiden is Engelstalig. Maar zelfs als studenten geen Engelstalige opleiding volgen, worden zij veel met de Engelse taal geconfronteerd: Engelse artikelen, boeken, hoorcolleges, presentaties en papers.

De voertaal op Nederlandse bachelor- en masteropleidingen (Bron: Nuffic)

Maar wat vinden Leidse studenten van de verengelsing in het onderwijs? Merken zij dat het niveau Engels laag is? Student Chinastudies Lisa Pieters (21): ‘De voertaal van mijn opleiding is Nederlands, maar ik volg veel vakken die in het Engels worden gegeven en vooral bij presentaties en discussies merk ik grote niveauverschillen.’ Student religiewetenschappen Tom van Lieshout (21) vult aan: ‘Hoewel het academisch onderwijs steeds meer verengelst, is het niveau Engels onder studenten, maar soms ook bij docenten onder de maat.’

Taaltoets

Het slechte niveau Engels leidde tot het besluit van de universiteit om de komende drie jaar te experimenteren met een taaltoets Engels onder tweede- en derdejaars studenten. Zakken voor de toets heeft nu nog geen strenge consequenties, maar in de toekomst wil de universiteit doorvoeren dat zakkers niet aan een master mogen beginnen.

Hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Yra van Dijk merkt dat studenten soms niet kiezen voor een Engelstalige minor vanwege de taal. ‘Daarom is die toets een goed idee. Studenten moeten zekerder worden van hun Engels. Maar waarom pas in het tweede of derde jaar? Ik zou het aan het begin van de opleiding testen, zodat mensen gedurende hun hele opleiding eraan kunnen werken.’

‘Ik heb die taaltoets verknald, maar omdat de taalcursus niet verplicht was, deed niemand dat. Ik ook niet’

De vraag is alleen wat de meerwaarde van de toets is zolang er geen harde consequenties aan verbonden zijn. ‘Bij mijn studie rechten moest ik in mijn eerste jaar een Nederlandse taaltoets maken’, vertelt Matthias Konijnenberg (24). ‘Ik heb die toets echt verknald, maar omdat het niet verplicht was om de aanbevolen taalcursus te doen als je gezakt was, deed niemand dat. Ik ook niet.’ Hij denkt dan ook niet dat studenten na een slecht gemaakte toets Engels meteen actie zullen ondernemen. ‘Pas als zakken een probleem wordt omdat je niet aan een master mag beginnen, gaan studenten er iets mee doen.’

Opvallend is dat Leiden de eerste universiteit is die een verplichte Engelse taaltoets voor alle bachelorstudenten invoert. Veel universiteiten, zoals de Universiteit van Amsterdam en de Erasmus Universiteit, bieden wel taaltoetsen en taalcursussen aan, maar verplicht zijn deze niet. Universitair docent rechten Guido Terpstra ziet de toets als een logisch gevolg van het feit dat steeds meer masters in het Engels zijn. Zo zijn in Wageningen, Delft en Eindhoven alle masters in het Engels en in Maastricht gaat het om ruim driekwart van de masters. Ook in Leiden worden dat er steeds meer, al loopt Leiden zeker niet op kop.

Meer Engels in master

Van Lieshout merkte inderdaad een verschil in zijn bachelor en master wat betreft het gebruik van Engels: ‘Tijdens mijn bachelor konden studenten zich nog wel redden met hun VWO-6- Engels, maar in de master wordt echt een hoog niveau verwacht.’ Dit wordt bevestigd door onderzoeker Albert Oosterhof. In zijn onderzoek Het Engels voertaal aan onze universiteiten? Een inventariserend onderzoek (verschenen in 2007) onderzocht hij het Engelse onderwijs op universiteiten in Nederland en België. Uit zijn onderzoek blijkt dat het gebruik van Engels in bacheloropleidingen nog beperkt is, maar sterk toeneemt in de master.

Hoewel de toets dus een logisch gevolg lijkt van de toename van het aantal Engelse masters, moeten veel Leidse studenten toch even fronsen als ze horen over de taaltoets. Veel studenten vinden dat de Engelse taal niet op elke opleiding even belangrijk is en dat de toets daarom niet voor elke opleiding relevant is. Student Pieters merkt op: ‘Waarom zou je heel goed in Engels moeten zijn als je bijvoorbeeld Frans of Nederlands studeert?’

‘Goede beheersing van het Engels wordt nou eenmaal van studenten verwacht, ook als je Nederlands hebt gestudeerd’

Van Dijk is het hier niet mee eens: ‘Juist bij een studie als Nederlandse Taal en Cultuur is het belangrijk dat we kunnen meedoen aan het internationale debat. Bovendien wordt in het bedrijfsleven een goede beheersing van het Engels nou eenmaal verwacht van academisch geschoolde studenten, ook al heeft iemand Nederlands gestudeerd.’

Te streng

Pieters blijft vraagtekens houden bij het besluit: ‘Stel dat iemand succesvol zijn bachelor heeft afgerond maar vervolgens geen master kan doen door de Engelse taaltoets? Dat vind ik te streng. Een toets die studenten vertelt of hun Engels voldoende op niveau is, is prima, maar de toets moet studenten niet uitsluiten van masteropleidingen.’

Maar hoe groot is de kans dat de toets zich daadwerkelijk ontwikkelt tot een ware ‘grensbewaker’? In Universiteitsblad Mare zegt rector magnificus Carel Stolker dat er eerst moet worden gekeken naar hoe de kwestie zich de komende jaren ontwikkelt. Bij het invoeren van een bindend studieadvies in het tweede jaar sloeg het college van bestuur de plank namelijk al een keer mis. Uit de vele protesten van toen bleek dat de universiteit studenten niet te snel moet wegsturen.

welzijn

Nieuwe studie, nieuwe stad: een goed voorbereid mens telt voor twee. Waar moet je zijn om de wereld van de Leidse studentikoos te leren kennen? Je leest het hier.

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …