Artboard 1
06-05-2018 | Zaida Bouwmeester
Ontdek de mysteries van het Rijksmuseum van Oudheden

Het Rijksmuseum van Oudheden bestaat in 2018 maar liefst tweehonderd jaar. Dit viert het museum aan de hand van verschillende activiteiten, zoals stadswandelingen, lichtshows en bijzondere verhalen. Leiden Lokaal neemt u daarom graag mee naar een mysterieuze rondleiding buiten de openingstijden van het museum.

Lucas Knitel werkt als museumdocent in het museum en leidt ons op een regenachtige avond rond door het museum. Omdat een paar bezoekers later zijn, besluit hij de lichtshow op de Taffehtempel voor ons aan te zetten. Deze wordt in het jubilieumjaar gebruikelijk drie keer per dag laten zien, en vertelt aan de hand van spectaculaire beelden de geschiedenis van het museum. Als we compleet zijn, kan de rondleiding dan echt beginnen.

Terwijl we onderweg zijn naar de tweede verdieping van het museum, legt Knitel ons uit waarom deze rondleiding plaatsvindt buiten de openingsuren van het museum. “De verhalen die ik ga vertellen kunnen het daglicht niet verdragen, zodoende dat we pas om negen uur ’s avonds beginnen.” De groep kijkt elkaar een beetje huiverig aan en loopt vlot achter hem aan.

We stoppen bij de Peelhelm: een Romeinse soldatenhelm van verguld zilver. “Er is zo veel spannends te vertellen over deze helm. Er zijn ontzettend veel vragen die nog steeds niet te beantwoorden zijn. Wie was deze soldaat en hoe zijn deze spullen terechtgekomen in het moeras van de Peel? Sommigen denken dat er hier een religieuze veldslag is geweest, tussen christelijken en romeinen. Maar er zijn in de omgeving geen andere militaire objecten gevonden. Het zouden ook offers in een graf kunnen zijn, maar daar missen we de menselijke resten voor. Misschien heeft iemand de spullen wel verstopt en is ze daarna vergeten… Wij denken zelf dat de spullen in een tentdoek zijn gewikkeld, van een paard  af zijn gekukeld en daarna nooit meer gevonden zijn.” Knitel grapt daarna over spookverhalen die rondgaan over de Ridder van Peel, iets waar we met de groep schaapachtig om lachen, wetende dat we in een donker en leeg museum vol mysterieuze objecten staan.

Knitel over de Peelhelm. Foto: Simone Both

Van een geheimzinnig verhaal over een ridder, staat ons dit keer een verhaal over een onbekende dame te wachten. We staan bij een graf dat reusachtig lijkt wanneer we zien dat de vrouw in kwestie in een hoopje as is neergelegd. “Dit graf is echt uniek. Meestal zijn graven aan de buitenkant versierd voor mensen die bij de begrafenis zijn of mensen die later een offer komen brengen. Dit graf is echter van binnen versierd.” We zien dat de wanden van het graf versierd zijn met meubels, alsof het een mini woonkamer is voor in het hiernamaals. Er liggen ook nog wat objecten in het graf, zoals sieraden, een mes en een schrijfstift. Deze liggen allemaal aan één zijde van het graf. “We denken dat ze is beroofd na de dood. Het feit dat het graf aan de binnenkant is versierd, geeft aan dat de persoon die is begraven belangrijk is geweest, waarmee de kans op een grote duit aanwezig was.”

Verwonderd door de inhoud van de graftombe. Foto: Simone Both

Als we een etage naar beneden lopen, blijkt dat het licht in de ruimte van de Grieken is uitgevallen. Of het hoort bij het mysterieuze karakter van de rondleiding of daadwerkelijk een storing is: we zullen het niet weten. Met de zaklampen van onze telefoon staan we stil bij een drievormig sculptuur van Hekate. “Dit is de godin van de onderwereld,” vertelt Knitel ons met een grijns, “daarom wordt ze ook wel de bloeddrinkster, hartenverslindster of vleeseetster genoemd.” Terwijl we in onze ooghoeken alvast de snelste weg naar de uitgang zoeken, legt Knitel ons uit dat Hekate vaak achter nachtmerries zat, en men haar beter te vriend kon houden.

Hekate in het donker. Foto: Simone Both

Het licht springt tot onze opluchting weer aan en vol goede moed verplaatsen we ons naar de Egyptische zalen. Voordat we aan de mummies beginnen, staat Knitel stil bij een kamelenrib. “Als jullie goed kijken, zien jullie dat er op deze kamelenrib is geschreven. Het feit dat er rood inkt is gebruikt, duidt op een vervloeking. Deze rib is tussen de menselijke resten van Aron geplaatst. Zijn jullie ook zo benieuwd naar wat die man op zijn geweten had? We weten het tot op de dag van vandaag nog steeds niet. ”

Vrijwel iedereen denkt bij het Oude Egypte aan het mummificeren van overleden personen. Daarom besluit Knitel om stil te staan bij canopen, versierde grafvazen speciaal voor ingewanden van overleden personen. “Om stank te voorkomen, werden de ingewanden van zo’n persoon verwijderd en verplaatst naar deze versierde potten. Het enige orgaan wat gespaard bleef, was het hart, omdat deze tijdens de toegang naar het hiernamaals gewogen moet worden.” Als Knitel zijn handen ineenslaat, beseft de groep dat er weer een verhaal wordt verteld dat het daglicht niet kan verdragen. “Wisten jullie dat de Egyptenaren de hersenen via de neus met een haakje naar buiten trokken? Moet ik toch even kwijt”.

Verschillende canopen. Foto: Simone Both

Na een moment van ongeloof worden we meegenomen naar het laatste voorwerp. Dit is de grootste krokodillenmummie buiten Egypte om. “Althans, dat dachten we. Toen we een röntgenfoto lieten maken, bleken het verschillende delen van twee kleine krokodillen te zijn. Bestel je een grote krokodil om te offeren, wordt je opgelicht met anderhalve!” Daarna legt Knitel uit dat ze voor de zekerheid een ct-scan hebben laten maken. “We kregen een hartverzakking. Bleek dat deze twee krokodillen omringd waren door tientallen babykrokodillen. Toch nog een koopje dus.”

Knitel bij de krokodillenmummie. Foto: Simone Both

Ben je ook zo benieuwd geworden naar de rest van de voorwerpen in het Rijksmuseum van Oudheden? Of wil je meer weten of de geschiedenis van het museum? Loop mee met een stadswandeling of bezoek de tentoonstelling Al 200 jaar van nu die tot en met 2 september 2018 te bewonderen is.

cultuur

Na maandenlang vergaderen was het dan eindelijk zo ver: Afgelopen zaterdag, 23 juni 2018, vond de eerste editie van de Rapenburg Race plaats. 120 mensen legden 800 meter af voor stichting Amade. Stichting Amade is een organisatie die zich wereldwijd inzet voor jonge vluchtelingen. Het geld van de Rapenburg Race zal naar een van de …

cultuur

  Les délices de la Hollande (Parival, 1660): “van alle werelddelen is Europa het mooiste werelddeel, van Europa zijn de Nederlanden het mooiste land, van de Zeventien Provinciën is Holland de mooiste, van de Hollandse steden is Leiden de mooiste, en van alle straten en grachten van Leiden is het Rapenburg de mooiste”. Of de …

cultuur | interview

      Dat studenten niet alleen zuipen en uitslapen in Leiden, weten de meeste mensen al. Afgelopen week hebben we dat al mogen aanschouwen bij de Museumnacht, geheel georganiseerd door studenten! Maar ook voor de Leidenaren die wat cultuur willen opsnuiven, hebben de verenigingen wat te bieden. Augustinus en Quintus organisteren beide een grootse …

cultuur

Bekijk de stad aan het uiteinde van een selfiestick. Deze 8 plekken zijn niet alleen mooi, historisch significant of mysterieus, het zijn ook de beste achtergronden voor je selfie. De Waag Een bericht gedeeld door Steven (@ifearmushrooms) op 24 Mei 2018 om 4:27 (PDT) Het prachtige interieur van restaurant Waag staat garant voor likes. Maar …

cultuur | Quiz

Voor mijn zoektocht naar de echte Leidenaar interviewde Gijs, Mo, Erick en Joke. Ieder had er een eigen kijk op het Leidenaar zijn. Om hun kennis te testen liet ik ze alle vier een test doen.   Doe hier zelf ook de test en ontdek op wie van deze vier jij het meest lijkt! Deze quiz …

cultuur | interview

Leiden trekt ieder jaar steeds weer meer nieuwe inwoners aan vanuit de hele wereld. Ook ik heb me tweeënhalf jaar geleden vanuit Brabantse land ondergedompeld in het Leidse. Om erachter te komen vanaf wanneer ik mezelf een Leidenaar mag noemen, ga ik op onderzoek met verschillende officiele ‘Leidenaren’. Deze keer ga ik in gesprek met …

cultuur

De zon begint overtuigend te schijnen en het is bijna juni: het begin van de zomer kan beginnen. Bent u een actieveling of houd je wel van een feestje? Leidenlokaal heeft voor ieder wat wils de leukste activiteiten geselecteerd voor de maand juni. Vind de activiteit die het beste bij je past of ga een …

cultuur | interview

Als nog verse Leidenaar ben ik opzoek naar wat iemand een Leidenaar maakt? Valt er überhaupt te spreken van een échte Leidenaar? En hoe ziet deze er dan uit? Om dat uit te zoeken ga ik in gesprek met verschillende officiele ‘Leidenaren’. Mo Al-K (26) wil me maar al te graag helpen. Dit interview is …

cultuur

Zwarte ronden schijven met groeven zijn bezig met een opmars. De verkoopcijfers van langspeelplaten stijgen de laatste jaren. Ook de platenzaak lijkt een nieuw leven bekoren. in 2018 is er voor het eerst sinds jaren weer een nieuwe platenzaak bijgekomen in Leiden. Waar gaat de vinylliefhebber naar toe in Leiden?   Een schatkaart voor iedere …

cultuur | column

Het Rijksmuseum, Stedelijk Museum en de gemeenten Utrecht en Amsterdam hadden ze al, maar nu doet ook de Haagse vestiging van Universiteit Leiden mee aan de hype van gender neutrale wc’s (hoe wc’s gender neutraal kunnen zijn terwijl er op de deur een mannetje, vrouwtje en een man-vrouw of vrouw-man worden afgebeeld lijkt me op …

cultuur | column

  Ik kom niet uit Leiden, dat moet gezegd worden alvorens je dit stukje leest. Door deze achtergrond kan ik een redelijk neutraal oordeel vellen over de verschillende types Leienaar. Ik onderscheid er twee. En toevalligerwijs kwam ik laatst terecht in een voorval waarbij beide types in hun puurste vorm naar voren kwamen… Het was …

cultuur | explainer

Heerlijke thee gedronken op de Japanmarkt? Dit is hoe je zelf het perfecte kopje Japanse matcha of sencha thee zet.     Matcha Deze groene poeder thee groeit aan populariteit in Nederland de laatste tijd. Doordat je het poeder helemaal oplost in water, krijg je alle gezonde stoffen uit de thee binnen. Daarnaast bevat groene …