Artboard 1
12-05-2018 | Loedi Boot
‘Waar een wil is, is een weg’

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts één vrouw hing. In deze serie komen drie van deze geportretteerde vrouwen aan bod. Hoe is het om een vrouwelijke hoogleraar te zijn in een wereld die meestal gedomineerd wordt door mannen?

Corinne Hofman (58) is hoogleraar archeologie van het Caraïbisch gebied aan de Universiteit Leiden en tot 1 september 2019 decaan van de faculteit archeologie.

Hoe is het gesteld met het aantal vrouwen op uw faculteit?

Corinne Hofman. Foto: Loedi Boot

Het wordt steeds beter. Je zou zeggen dat archeologie echt een jongensvak is, maar in de loop der jaren is dat helemaal veranderd en zijn er steeds meer meisjes archeologie gaan studeren. Onze faculteit heeft er echt voor gezorgd dat ook in onze staf en hogere posities een groot aantal vrouwen zit. Van de dertien hoogleraren bij archeologie zijn er nu vijf vrouw. Daarnaast bestaat ons huidige bestuur ook uit drie vrouwen en twee mannen.’

Wat doen jullie als faculteit precies om meer vrouwen aan te trekken?

‘Er is niet één bijzonder iets wat we doen. Wat we wel doen, en we zijn daartoe verplicht, is dat we bij iedere sollicitatie een aantal vrouwelijke sollicitanten uitnodigen. Dus in dat opzicht zijn we er wel bewust mee bezig.’

Toch is kwaliteit het belangrijkst. Het is heel goed dat er veel aandacht wordt besteed aan vrouwelijke hoogleraren, maar het zijn natuurlijk wel allemaal vrouwen die top gepresteerd hebben. Bij sollicitaties zeg ik altijd dat vrouwen en mannen gelijke kansen moeten hebben, maar als blijkt dat de man toch beter is, dan nemen we de man aan.

‘Als blijkt dat de man toch beter is, dan nemen we de man aan’

Merkt u dat vrouwen zich soms laten tegenhouden om hogerop te klimmen?

‘Niet per se, dat hangt vaak erg af van de gezinssituatie en het werk van hun partner. Zo moet het werk van de vrouw en haar partner zo flexibel zijn dat beiden een baan kunnen hebben. Dat is zeker van belang als je kinderen hebt.

Iets dat mij opvalt, is dat er veel vrouwelijke studenten en PhD’s zijn, maar dat er daarna een keerpunt is. Dat komt doordat er na een PhD of postdoc keuzes gemaakt moeten worden. Als banen bijvoorbeeld veel in het buitenland te vinden zijn, kan dat dan wel samengaan met de baan van de partner? Veel uitval van vrouwen zit op zulke momenten. Dat merk ik ook in mijn eigen onderzoeksgroep. Rond de PhD-periode beginnen vrouwen vaak kinderen te krijgen en realiseren ze zich dat ze misschien toch niet de academische wereld in willen.’

Heeft u wel eens te maken met vooroordelen in uw werk omdat u een vrouw bent?

‘Nee, maar ik heb wel het gevoel dat sommige mannen er moeite mee hebben als hun baas een vrouw is en ze van een vrouw dingen moeten aannemen. Dat zullen ze zelf alleen waarschijnlijk niet erkennen.’

Hoe vindt u het dat u portret in de Senaatskamer hangt?

‘Dat vind ik heel erg leuk. Het is wel ook een beetje eng, want er hangen verder alleen dode mannen en nu hangen er ook levende vrouwen. Verder is het een vreemd idee dat je daar misschien wel honderd jaar of langer gaat hangen.

Toevallig had ik een week nadat de portretten waren opgehangen een promotie in de Senaatskamer. Dus mijn hele groep zag voor het eerst mijn portret, en ze vonden het allemaal hartstikke leuk.’

Geeft zo’n portret een positief signaal af naar vrouwelijke studenten?

‘Ik denk van wel. Ik ben zelf ook een product van een heleboel initiatieven die speciaal in het leven zijn geroepen voor vrouwen, zoals de Aspasia-beurs van het NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, red.). Daarnaast heb ik de Merianprijs gekregen van het KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, red.), ook een prijs die specifiek bedoeld is voor vrouwen in de wetenschap.

Ik heb me wel eens afgevraagd of het nou positief of negatief is dat ik een product ben van dat soort mogelijkheden, maar ik denk dat het positief is in een tijd dat er meer aandacht moet komen voor vrouwen in hogere posities. Toch heb er een dubbel gevoel bij, want waarom heeft een vrouwelijke topwetenschapper een extra zetje nodig maar een mannelijke niet?
Waarom zijn al die speciale prijzen nodig?

Aan de andere kant zie ik ook in dat dit soort dingen nodig zijn. Als het percentage vrouwelijke hoogleraren onder de twintig procent zit, zoals het eerst was, dan is er werk te doen. Dan moeten er afspraken komen om in ieder geval een soort inhaalslag te maken. Als het zo doorgaat zoals het nu gaat, dan zijn we nog tot 2060 bezig om 50 procent vrouwelijke hoogleraren te krijgen. Dus daarom zijn die speciale initiatieven wel belangrijk; ze geven een extra push aan de groei.’

U vindt het dus wel belangrijk dat er meer vrouwelijke hoogleraren komen?

‘Ze hebben nu een flinke duit in de zak gedaan door honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren te benoemen via het Westerdijk-initatief. Wat er nu vooral moet gebeuren is dat het wordt vastgehouden, het moet niet zo zijn dat er na zo’n initiatief niks meer aan gedaan wordt.

Ik ben zelf opgegroeid in België en Frankrijk, daar is het heel normaal dat vrouwen werken en dan vaak ook hele lange dagen maken. Ik denk dat de moeilijke situatie rondom kinderopvang in Nederland maakt dat vrouwen minder werken. In een academische baan ben je vaak nog wel flexibel, maar wat als jij of je partner bijvoorbeeld bij een bank werkt? Dan is het moeilijk om zo’n balans te maken dat het uitkomt met de kinderopvang.’

Heeft u nog een tip voor jonge vrouwen die het willen gaan maken in de wetenschap?

Ik zeg altijd, hoewel dat misschien makkelijk gezegd is, “waar een wil is, is een weg.” Je kunt zeggen dat het allemaal moeilijk is voor vrouwen, dat de banen en de kinderopvang ook niet mee zitten, et cetera… Maar ik denk dat als je het als vrouw echt wilt maken in de wetenschap, dat het dan best kan lukken, maar je moet er wel iets voor doen.
Het is daarom heel belangrijk dat het niet alleen gaat om het vrouw zijn, het gaat om de drive om een topwetenschapper te zijn en de prestaties die daarbij horen. Daarvoor moet je best veel inleveren. Als je het aan mijn familie zou vragen, dan zullen die beamen dat zij er ook voor hebben moeten inleveren.’

Verdeling van mannen en vrouwen in de Nederlandse wetenschap. Bron: Monitor vrouwelijke hoogleraren 2017 (Landelijk netwerk vrouwelijke hoogleraren)

Ook in deze serie: Ina van Berckelaer-Onnes (emeritus hoogleraar orthopedagogiek) en Ewine van Dishoeck (hoogleraar sterrenkunde).

 

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …

politiek | nieuws

De gemeente Leiden subsidieert dit jaar 17 onderwijsplannen. Van de 32 voorstellen die binnen kwamen, is ruim de helft goedgekeurd. Samen met cofinanciering van Fonds 1818 ondersteunt de gemeente de plannen met een totaalbedrag van bijna €380.000. Eind 2017 stuurde de gemeente Leiden een uitnodiging naar iedereen die te maken heeft met het onderwijs, met …