Artboard 1
12-05-2018 | Loedi Boot
‘We hebben in Leiden nog een inhaalslag te maken’

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts één vrouw hing. In deze serie komen drie van deze geportretteerde vrouwen aan bod. Hoe is het om een vrouwelijke hoogleraar te zijn in een wereld die meestal gedomineerd wordt door mannen?

Ewine van Dishoeck (62) is hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit Leiden. Haar specialisatie is de moleculaire astrofysica, oftewel de chemie tussen de sterren. Ze heeft scheikunde gestudeerd in Leiden, en maakte tijdens haar promotie de switch naar sterrenkunde.

Zijn er veel vrouwelijke hoogleraren bij sterrenkunde?

‘Als het gaat om studenten, promovendi, of mensen op post doc niveau, ligt het percentage vrouwen vrij hoog, namelijk rond de 30 of 40 procent. Traditioneel gezien zijn er altijd wat meer vrouwen geweest bij sterrenkunde dan in de harde fysica en wiskunde. Dat komt doordat er rond sterrenkunde toch een wat romantischer beeld hangt.

Op deze niveaus zijn we blij met de goede verdeling, op het niveau van vaste staf en hoogleraren is het helaas nog lang niet zo goed. Daar zitten we nu rond de 15%. Van de twintig stafleden hebben we nu drie vrouwen, waarvan ik een hele lange tijd de enige vrouw was. Nu hebben er twee bij, maar dat gaat eigenlijk nog te langzaam.

Er zijn andere universiteiten, zoals de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Amsterdam, die op stafniveau bijna op de dertig procent zitten. Uiteindelijk is het de bedoeling dat de staf ook het aantal vrouwelijke studenten representeert. Dus wat dat betreft hebben we in Leiden nog een inhaalslag te maken.’

Waarom is het belangrijk dat er meer vrouwelijke stafleden of hoogleraren komen?

‘Het is belangrijk dat de staf de diversiteit onder de studenten reflecteert. Dit gaat niet alleen om vrouwen, het kan ook gaan om diversiteit van landen waaruit je komt. Net zo goed als dat het niet goed is om alleen maar mannen in de staf te hebben, is het ook niet goed om alleen maar Nederlanders in de staf te hebben. Het merendeel van onze staf is dan ook al niet Nederlands.’

 

Wat wordt er bij sterrenkunde gedaan om meer vrouwelijke hoogleraren te krijgen?

Ewine van Dishoeck. Foto: Loedi Boot

‘Onder andere gerichte zoektochten naar vrouwen bij iedere positie die beschikbaar komt. Want dat is natuurlijk het probleem met de vaste staf; waar bij studenten, promovendi en post-doc’s een hele regelmatige doorstroom is, moet je bij vaste staf wachten totdat er weer een positie vrijkomt.

In de eerste plaats zijn het merendeel van de sollicitaties volledig open, en in tweede plaats is de vraag altijd ‘weten we zeker dat alle gekwalificeerde vrouwen ook reageren op die sollicitatie?’ Daar wordt al voor gezorgd doordat er pro-actief gezocht wordt, zodat alle goede vrouwen in ieder geval in beeld zijn. Maar om de hele staf gelijk te verdelen, dat neemt een hele lange tijd in beslag.’

Heeft u wel eens te maken met vooroordelen in uw werk omdat u een vrouw bent?

‘Nee, ik heb het altijd als een voordeel gezien om vrouw te zijn, want iedereen herkent je. Als je het ook maar een beetje goed doet als vrouw val je al op.

‘Als je het ook maar een beetje goed doet als vrouw val je al op’

Dat is ook altijd mijn advies aan vrouwen: zorg dat je ergens goed in bent, want dan val je op en dan komt van het één het ander.

Sommige jonge mensen denken dat ze opvallen door heel veel dingen te doen, maar wat echt bijblijft bij mensen is als je in één aspect heel goed bent. Zodat je een wereldexpert bent en iedereen weet dat ze naar jou toe moeten komen om een probleem op te lossen.’

Hoe vond u het dat uw portret in de Senaatskamer kwam?

‘Nou, het was wel even slikken. Toevallig had ik de dag ervoor een promotie van een vrouwelijke promovenda. Ik kom de Senaatskamer binnen, ik ga zitten, en ineens zie ik dat we er al hangen! Dat wist ik nog niet. Ineens zag ik de hele groep ook omkijken. Iedereen zei dat de Senaatskamer door die hele groep vrouwen er veel frisser uitziet.

Het is natuurlijk een ongelooflijke grote eer om daarvoor gevraagd te worden. Je voelt je ineens erg klein als je de andere mensen ziet die daar hangen. Het was dan ook wel een grote stap om naar de schilder te stappen (de geportretteerde vrouwelijke hoogleraren mochten zelf een schilder uitkiezen, red.), want je hangt daar voor de eeuwigheid. Uiteindelijk denk ik dat het vooral richting de jongere generatie een goed signaal is.’

Ook in deze serie: Corinne Hofman, hoogleraar archeologie en Ina van Berckelaer-Onnes, emeritus hoogleraar orthopedagogiek .

welzijn | reportage

Het stadsleven wordt vaak geassocieerd met haast, drukte en volle lange dagen. De Elza Hoeve net buiten het centrum van Leiden biedt net het tegenovergestelde: totale rust, natuur en dieren. Naast een grote melkboerderij geven ze je ook de mogelijkheid om je paard te stallen in hun hoeve of om deel te nemen aan verschillende …

welzijn | fotoserie

‘Ik kom hier voor mijn rust!’ is een uitspraak die je in het centrum van Leiden niet snel zal horen. Haastende fietsers en bussen in de Breestraat, volle terrassen op de Nieuwe Rijn: om echt te ontspannen zal je toch een ander plekje moeten zoeken. Zoals bijvoorbeeld De tuin van de smid: een theehuis in …

welzijn | fotoserie

Ga je altijd naar dezelfde kapper op de Bree, of laat je toch elke keer je baard weer scheren bij die ene barber op de Haarlemmer? Als je klaar bent met oude gewoontes en toe bent aan een nieuw avontuur dan zit je hier goed! Wij hebben de 4 leukste kappers buiten de singels voor …

welzijn

Ken je dat? Na een jaar het te hebben uitgesteld, besluit je dat het toch echt tijd wordt. Op naar de kapper! Maar… dan is de vraag, welke? Wist jij dat er in totaal 89 (!) kappers in Leiden zijn? Wij ook niet. Wij hebben ze daarom voor jullie op één kaart samen gebracht. Zodat …

welzijn | interview

Iedereen in Leiden kent het beestje inmiddels wel, de schurftmijt. Leiden haalde afgelopen jaar het landelijk nieuws met deze besmettelijke huidziekte. Hoe staat het er nu voor met de schurft in Leiden? Ik vroeg het aan huisarts in opleiding, Joni Ferrari-Dollee (33), die nu werkzaam is bij de huisartsenpraktijk aan de Vrijheidslaan te Leiden. Daarnaast …

cultuur | reportage

De kringloopwinkel kent iedereen wel. Even een middagje rondspeuren of je nog wat goedkoops op de kop kunt tikken of iets unieks kunt vinden. Echter Kringloopwinkel het warenhuis is meer dan gewoon een kringloopwinkel, het is een bedrijf dat zich in zet voor duurzaamheid en draait op lichamelijke en verstandelijke beperkten. Ik kreeg een kijkje …

cultuur | interview

Fred Weber (62) werkt al 22 jaar vrijwillig als imker in de Hortus botanicus van Leiden. Hij verzorgt er de bijen, kleine insecten die ongelooflijk belangrijk zijn voor de mens. In de fotoreportage over de Leidse honingbijen van vorige keer konden we dit reeds zien. Fred vertelt over zijn passie voor de bijen en de …

cultuur | fotoserie

Een fotoreportage over de honingbijen van de Hortus Botanicus Dit jaar startte de bijen al vroeg met hun werkzaamheden doordat het plots warm werd eind februari. Dit is uitzonderlijk aangezien ze normaal pas tegen april/mei uit hun winterslaap zouden moeten komen. Hierdoor gingen we kijken hoe het begin van het bijenseizoen verliep. Wist je dat …

welzijn

Nieuwe studie, nieuwe stad: een goed voorbereid mens telt voor twee. Waar moet je zijn om de wereld van de Leidse studentikoos te leren kennen? Je leest het hier.

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …