Artboard 1
13-05-2018 | Amine Willemse
Uitvoeren van liquidaties: ‘alles voor geld, status en succes’

Leidenlokaal maakte vorige maand al bekend dat er voor de liquidatiezaak van Zeynel Er gevangenissen tot 25 jaar zijn opgelegd. Een mogelijke gevangenisstraf van 25 jaar voor de schutter Leon N. en 22 jaar voor de bestuurder Mohamed H. Het Openbaar Ministerie wil hiermee een signaal afgeven dat op liquidaties strenge strafeisen staan. Maar zorgt een hoge strafeis voor minder liquidaties en waarom vertellen de daders niks over het motief? Criminoloog, Barbra van Gestel (WODC) vertelt: “Door het afgeven van een signaal, laat je in ieder geval als maatschappij zien dat het niet meer verder zo kan”.

Criminoloog Barbara van Gestel is gespecialiseerd in onderzoeken naar georganiseerde criminaliteit. De motivatie achter de liquidatie van Zeynel is vooralsnog onbekend. Afgelopen jaar heeft zij een verkennende voorstudie naar liquidaties verricht, waar zij de motivatie achter liquidaties heeft onderzocht waar mogelijk een vervolgonderzoek over volgt. Zij vertelt over de verhoging van de strafeis binnen liquidaties het volgende: “25 jaar is het maximale wat je bij een liquidatie kunt geven. Het is een hoge levensstraf die mogelijk frequenter zal worden toegepast. Of het helpt om daadwerkelijk criminelen af te schrikken, daar valt over te twijfelen”. Toch denkt de criminoloog dat de harde strafeis bij criminelen kan doorsijpelen. Dit vanwege dat de pakkans bij liquidaties dan steeds groter wordt: “ Wanneer een crimineel weet dat die na korte periode toch weer vrijkomt, zal die eerder overwegen om een misdrijf te plegen”.

Opdrachtgever wint, waar de uitvoerder verliest

Barbara van der Gestel vertelt dat bij strafzaken zoals de liquidatie van Zeynel er vaak sprake is van een opdrachtgever. Verscholen opdrachtgevers die mensen inschakelen om personen te liquideren: “De jongens die ervoor zijn ingehuurd voor het uitvoeren van een liquidatie zijn de pineut, waar de opdrachtgever van de liquidatie zich goed heeft kunnen afschermen”. Deze twee mannen bij de liquidatie van Zeynel waren zich waarschijnlijk niet bewust van de hoge strafeis. Recentelijk is ook bekend gemaakt dat beide mannen in hoger beroep gaan tegen de strafeis die is opgelegd.

De mannen blijven mogelijk zwijgen over het motief van de liquidatie, omdat zij het leven van henzelf en hun naasten niet in gevaar willen brengen. Barbara van Gestel zegt dat het gebruikelijke motief voor het uitvoeren van liquidatie vaak met geld gepaard gaat: “Het motief van het uitvoeren van een liquidatie heeft te maken met de miljoenen die in de drugswereld wordt gegenereerd. Waar conflicten over de verdeling van het geld vaak een startpunt is om wapens in te zetten binnen deze drugstrijd en uiteraard het behouden van bepaalde machtsposities binnen het criminele netwerk”. De uitvoerders van

“De wereld van de uitvoerders en van de opdrachtgevers, zijn twee verschillende werelden”

de liquidatie krijgen maar een fractie van het geldbedrag dat de opdrachtgever(s) van het drugsgeld opbrengt. Van Gestel vertelt dat er een duidelijk onderscheid is tussen het motief van de opdrachtgevers en dat van de uitvoerders: “De wereld van de uitvoerders van de liquidatie en de motieven van de opdrachtgevers, zijn twee verschillende werelden, waarmee verschillende geldbedragen mee worden verdiend. “ Toch weerhoudt het kleinere geldbedrag niet om geen liquidaties te plegen en betekend het misschien voor jongere criminelen juist veel geld.

Omringd met stapels eurobiljetten

Opsporingsteams bij liquidaties krijgen de indruk dat er nu een nieuwe generatie aan onervaren jonge mensen zijn die een rol spelen het uitvoeren van een liquidatie. Jongeren die bijvoorbeeld weinig tot geen verstand hebben hoe zij met een automatische wapen moeten omgaan. Mogelijke omstanders kunnen hierdoor gewond raken of zelfs omkomen. Maar ook de wijze hoe onervaren uitvoerders van liquidaties op een laconieke wijze hun eigen DNA sporen achterlaten. Zoals het geval was bij het strafzaak van Zeynel Er, waar DNA-sporen aanwezig was bij het busje die zij voor de liquidatie hadden gebruikt. De mannen waren door de gevonden DNA-sporen eenvoudig aan het misdrijf te koppelen.

Het blijkt volgens Van Gestel dat deze groep jongeren nog altijd de minderheid:

“Het plegen van een liquidatie is een alternatieve manier om geld, status en succes te verdienen”

vormt. De criminoloog vindt het wel opmerkelijk dat jongeren bij de uitvoering van een liquidatie zo actief zijn: “Jonge mensen groeien steeds eenvoudiger door naar een hogere positie in het criminele netwerk. Ik denk dat dit te maken heeft dat jongeren waarde hechten aan een bepaalde status en willen die ook van buitenaf uitstralen. Het plegen van liquidaties is een alternatieve manier om geld, status en succes te verdienen.” Hoewel jongeren steeds meer betrokken zijn bij de uitvoering van liquidaties, bestaat de overgrote meerderheid bij de uitvoering van liquidaties volgens Van Gestel nog altijd uit de wat oudere mensen.

Criminoloog Jeroen van den Broek werkzaam bij zijn eigen bedrijf Partner in Crime heeft onderzoek verricht naar de straatcultuur van jonge criminelen. Hij heeft bekeken hoe dit tot uiting komt binnen hun eigen social media gedrag. In zijn onderzoek staat dat de jonge criminelen die veel waarde aan deze vorm van status hechten, vooral actief zijn op het platform Instagram. Dit komt tot uiting door bijvoorbeeld het plaatsen van luxe merkkleding, horloges, sieraden, stapels eurobiljetten en prijzige sportwagens. Maar ook door het verwijzen naar indirecte criminele activiteiten, zoals het plaatsen van wapens. Jongeren zijn bereid om een groot gedeelte van hun eigen privacy op te geven. Jonge criminelen zien social media als een verlengstuk van hun eigen criminele imago en wellicht een extra motivatie voor het uitvoeren van een liquidatie. Zij nemen de mogelijke risico’s van opsporing door de politie in dit geval dus voor lief.

Een liquidatie in Leiden, uitzonderlijk?

In regio Amsterdam heerst er momenteel een ‘mocro-oorlog’, waar met hoge frequentie de afgelopen periode veelvuldig liquidaties zijn gepleegd. De liquidatiezaak van Zeynel Er blijkt toch een vreemde eend in de bijt te zijn. Dit om het feit dat de liquidatie van deze van oorsprong Amsterdamse zaak, na eerdere moordpogingen, uiteindelijk in de woonplaats van Zeynel heeft plaatsgevonden. De liquidatiezaak van Zeynel heeft dus een Leidens staartje. Maar betekent dit dat er net als in Amsterdam, in Leiden ook steeds meer sprake is van liquidaties?

Er zijn cijfers bekend waar er een onderscheid wordt gemaakt van het aantal liquidaties in diverse regio’s, waaronder Zuid-Holland. In de gehele regio is er in 2016 sprake geweest van totaal drie liquidaties, waarvan één mogelijk van het jaar waar Zeynel Er is omgelegd. Oftewel het aantal liquidaties in Leiden is te verwaarlozen en de liquidatie van Zeynel vormt daarbij een uitzondering. Toch is dit geen garantie dat de stad Leiden verschoont blijft van liquidaties het komende jaar. Barbara van Gestel vertelt: “De politie van Amsterdam zit nu erg bovenop om het aantal liquidaties te verminderen. Een mogelijke ontwikkeling is dat in de toekomst meer liquidaties op plekken buiten Amsterdam zal plaatsvinden, omdat de politie bij plekken waar je het juist niet verwacht minder anticipeert.” Een kans voor de uitvoerders van liquidaties om juist op deze plekken in de toekomst toe te slaan.

politiek | achtergrond

Als ik de toekomst van Leiden mocht bepalen, dan zou ik meer betaalbare huurwoningen in de stad willen. Ook zou ik meer groen en fietsenstallingen willen zien. En zo zou ik nog wel meer willen. Maar ja, wie ben ik om dit allemaal te willen? We willen allemaal wel wat. Maar volgens de gemeente Leiden …

cultuur

Het Rijksmuseum van Oudheden bestaat in 2018 maar liefst tweehonderd jaar. Dit wordt gevierd aan de hand van bijzondere evenementen, rondleidingen en leuke extra’s. Leiden Lokaal neemt je mee met een stadswandeling door het centrum van Leiden, om te laten zien dat de oudheid niet zo ver weg is als we denken. Daarvoor is eerst …

veiligheid

Op 25 mei gaat de AVG in. Niet alleen grote bedrijven hebben hier mee te maken, ook studenten- en studieverenigingen moeten hun zaakjes op orde hebben.

cultuur | fotoserie

Kraken in Leiden is een nieuwe app van Universiteit Leiden waarmee je alles kan vinden over Leidse kraakpanden. Ik zoek voor jou uit of ook jij de app moet downloaden.

cultuur | achtergrond
politiek | achtergrond

Het aantal blanco stemmen bij de Leidse gemeenteraadsverkiezingen stijgt de laatste jaren. In 2010 waren er nog maar 125 blanco stemmers, nu zijn het er 335. Toch is de betekenis van deze stem maar moeilijk te ontrafelen. ‘We weten helaas te weinig van de blanco stemmers’, aldus Julien van Oostaaijen, onderzoeker van lokale politiek bij …

politiek | achtergrond

Het verbod op rookruimtes zorgt voor verschillende reacties. Clean Air Nederland (CAN) heeft in een rechtszaak tegen de Nederlandse staat voor elkaar gekregen dat per 2020 een verbod op rookruimtes ingaat. Het hof oordeelde namelijk dat de rookruimtes niet samengaan met de afspraken die met Wereldgezondheidsorganisatie WHO zijn gemaakt over bestrijding van tabaksgebruik. Ook in …

politiek | nieuws

Er zit een slot op het nieuwe beleidsakkoord voor Leiden. Op donderdagochtend 17 mei presenteren D66, GroenLinks en de PvdA de definitieve stadsplannen voor de komende vier jaar. De formatiegesprekken vonden plaats onder leiding van D66-formateur Robert Strijk. In april probeerden D66 en GroenLinks een coalitieakkoord te sluiten met de VVD. De gesprekken liepen stuk …

veiligheid | verslag

Dit is een verslag van een rechtszaak, die op 14 mei plaatsvond in het Gerechtshof Den Haag. De rechter opent de zitting. ‘U wordt verdacht van vijf strafbare feiten, verdeeld over 2 zaken. Tweemaal het besturen van een bromfiets onder invloed, tweemaal het besturen van een bromfiets met een ingevorderd rijbewijs en verzet bij arrestatie.’ …

welzijn

Verandermanager Nanette Ris vertelt welke ideeën ze de afgelopen drie jaar introduceerde bij de Leidse Schouwburg en Stadsgehoorzaal en wat haar huidige visie is.

politiek | interview

Er is veel te doen rondom het referendum. In het regeerakkoord van Rutte III staat dat het middel moet verdwijnen. In veel gemeenten, waaronder Leiden, blijft het referendum levend omdat zij een Referendumverordening hebben. Als het aan Partij Sleutelstad-fractievoorzitter Maarten Kersten ligt, krijgt het referendum een nog veel grotere rol in de stad. “Wij willen …

cultuur | fotoserie

Het pand aan de Hooigracht 39 is een van de mooiste studentenwoningen in Leiden. Bewoner en historicus Sander van Diepen ontdekte de rijke geschiedenis van HG39. ‘Voorheen dachten we dat de eerste eigenaar van dit huis een rijke koopman was, maar dat klopt helemaal niet.’ ‘De buitenkant van het pand is vrij saai’, vertelt Van …