Artboard 1
13-05-2018 | Amine Willemse
Motief achter een liquidatie: ‘alles voor geld, status en succes’

Leidenlokaal maakte vorige maand al bekend dat er voor de liquidatiezaak van Zeynel Er gevangenissen tot 25 jaar zijn opgelegd. Een mogelijke gevangenisstraf van 25 jaar voor de schutter Leon N. en 22 jaar voor de bestuurder Mohamed H. Het Openbaar Ministerie wil hiermee een signaal afgeven dat op liquidaties strenge strafeisen staan. Maar zorgt een hoge strafeis voor minder liquidaties en waarom vertellen de daders niks over het motief? Criminoloog, Barbra van Gestel (WODC) vertelt: “Door het afgeven van een signaal, laat je in ieder geval als maatschappij zien dat het niet meer verder zo kan”.

Criminoloog Barbara van Gestel is gespecialiseerd in onderzoeken naar georganiseerde criminaliteit. De motivatie achter de liquidatie van Zeynel is vooralsnog onbekend. Afgelopen jaar heeft zij een verkennende voorstudie naar liquidaties verricht, waar zij de motivatie achter liquidaties heeft onderzocht waar mogelijk een vervolgonderzoek over volgt. Zij vertelt over de verhoging van de strafeis binnen liquidaties het volgende: “25 jaar is het maximale wat je bij een liquidatie kunt geven.

Het is een hoge levensstraf die mogelijk frequenter zal worden toegepast. Of het helpt om daadwerkelijk criminelen af te schrikken, daar valt over te twijfelen”. Toch denkt de criminoloog dat de harde strafeis bij criminelen kan doorsijpelen. Dit vanwege dat de pakkans bij liquidaties dan steeds groter wordt: “ Wanneer een crimineel weet dat die na korte periode toch weer vrijkomt, zal die eerder overwegen om een misdrijf te plegen”.

Opdrachtgever wint, waar de uitvoerder verliest

Barbara van der Gestel vertelt dat bij strafzaken zoals de liquidatie van Zeynel er vaak sprake is van een opdrachtgever. Verscholen opdrachtgevers die mensen inschakelen om personen te liquideren: “De jongens die ervoor zijn ingehuurd voor het uitvoeren van een liquidatie zijn de pineut, waar de opdrachtgever van de liquidatie zich goed heeft kunnen afschermen”. Deze twee mannen bij de liquidatie van Zeynel waren zich waarschijnlijk niet bewust van de hoge strafeis. Recentelijk is ook bekend gemaakt dat beide mannen in hoger beroep gaan tegen de strafeis die is opgelegd.

De mannen blijven mogelijk zwijgen over het motief van de liquidatie, omdat zij het leven van henzelf en hun naasten niet in gevaar willen brengen. Barbara van Gestel zegt dat het gebruikelijke motief voor het uitvoeren van liquidatie vaak met geld gepaard gaat: “Het motief van het uitvoeren van een liquidatie heeft te maken met de miljoenen die in de drugswereld wordt gegenereerd. Waar conflicten over de verdeling van het geld vaak een startpunt is om wapens in te zetten binnen deze drugstrijd en uiteraard het behouden van bepaalde machtsposities binnen het criminele netwerk”. De uitvoerders van

“De wereld van de uitvoerders en van de opdrachtgevers, zijn twee verschillende werelden”

de liquidatie krijgen maar een fractie van het geldbedrag dat de opdrachtgever(s) van het drugsgeld opbrengt. Van Gestel vertelt dat er een duidelijk onderscheid is tussen het motief van de opdrachtgevers en dat van de uitvoerders: “De wereld van de uitvoerders van de liquidatie en de motieven van de opdrachtgevers, zijn twee verschillende werelden, waarmee verschillende geldbedragen mee worden verdiend. “ Toch weerhoudt het kleinere geldbedrag niet om geen liquidaties te plegen en betekend het misschien voor jongere criminelen juist veel geld.

Omringd met stapels eurobiljetten

Opsporingsteams bij liquidaties krijgen de indruk dat er nu een nieuwe generatie aan onervaren jonge mensen zijn die een rol spelen het uitvoeren van een liquidatie. Jongeren die bijvoorbeeld weinig tot geen verstand hebben hoe zij met een automatische wapen moeten omgaan.

Mogelijke omstanders kunnen hierdoor gewond raken of zelfs omkomen. Maar ook de wijze hoe onervaren uitvoerders van liquidaties op een laconieke wijze hun eigen DNA sporen achterlaten. Zoals het geval was bij het strafzaak van Zeynel Er, waar DNA-sporen aanwezig was bij het busje die zij voor de liquidatie hadden gebruikt. De mannen waren door de gevonden DNA-sporen eenvoudig aan het misdrijf te koppelen. Het blijkt volgens Van Gestel dat deze groep jongeren nog altijd de minderheid vormt.

De criminoloog vindt het wel opmerkelijk dat jongeren bij de uitvoering van een liquidatie zo actief zijn: “Jonge mensen groeien steeds eenvoudiger door naar een hogere positie in het criminele netwerk. Ik denk dat dit te maken heeft dat jongeren waarde hechten aan een bepaalde status en willen die ook van buitenaf uitstralen. Het plegen van liquidaties is een alternatieve manier om geld, status en succes te verdienen.” Hoewel jongeren steeds meer betrokken zijn bij de uitvoering van liquidaties, bestaat de overgrote meerderheid bij de uitvoering van liquidaties volgens Van Gestel nog altijd uit de wat oudere mensen.

Hoe criminele status gepaard gaat met social media

Criminoloog Jeroen van den Broek werkzaam bij zijn eigen bedrijf Partner in Crime heeft onderzoek verricht naar de straatcultuur van jonge criminelen. Hij heeft bekeken hoe dit tot uiting komt binnen hun eigen social media gedrag. In zijn onderzoek staat dat de jonge criminelen die veel waarde aan deze vorm van status hechten, vooral actief zijn op het platform Instagram.

Voorbeeld: materiaal vanuit het onderzoek van criminoloog Jeroen van den Broek

Dit komt tot uiting door bijvoorbeeld het plaatsen van luxe merkkleding, horloges, sieraden, stapels eurobiljetten en prijzige sportwagens. Maar ook door het verwijzen naar indirecte criminele activiteiten, zoals het plaatsen van wapens. Jongeren zijn bereid volgens het onderzoek om een groot gedeelte van hun eigen privacy op te geven. Jonge criminelen zien social media als een verlengstuk van hun eigen criminele imago en wellicht een extra motivatie voor het uitvoeren van een liquidatie. Zij nemen de mogelijke risico’s van opsporing door de politie in dit geval dus voor lief.

Een liquidatie in Leiden, uitzonderlijk?

In regio Amsterdam heerst er momenteel een ‘mocro-oorlog’, waar met hoge frequentie de afgelopen periode veelvuldig liquidaties zijn gepleegd. De liquidatiezaak van Zeynel Er blijkt toch een vreemde eend in de bijt te zijn. Dit om het feit dat de liquidatie van deze van oorsprong Amsterdamse zaak, na eerdere moordpogingen, uiteindelijk in de woonplaats van Zeynel heeft plaatsgevonden. De liquidatiezaak van Zeynel heeft dus een Leidens staartje. Maar betekent dit dat er net als in Amsterdam, in Leiden ook steeds meer sprake is van liquidaties?

Er zijn cijfers bekend waar er een onderscheid wordt gemaakt van het aantal liquidaties in diverse regio’s, waaronder Zuid-Holland. In de gehele regio is er in 2016 sprake geweest van totaal drie liquidaties, waarvan één mogelijk van het jaar waar Zeynel Er is omgelegd. Oftewel het aantal liquidaties in Leiden is te verwaarlozen en de liquidatie van Zeynel vormt daarbij een uitzondering.

Toch is dit geen garantie dat de stad Leiden verschoont blijft van liquidaties het komende jaar. Barbara van Gestel vertelt: “De politie van Amsterdam zit nu erg bovenop om het aantal liquidaties te verminderen. Een mogelijke ontwikkeling is dat in de toekomst meer liquidaties op plekken buiten Amsterdam zal plaatsvinden, omdat de politie bij plekken waar je het juist niet verwacht minder anticipeert.” Een kans voor de uitvoerders van liquidaties om juist op deze plekken in de toekomst toe te slaan.

cultuur | reportage

LEIDEN – De grijze gebouwen op het industrieterrein lopen over in de grauwe lucht. Er is geen mens op straat. Maar zodra ik de deur van de Boekenzolder open word ik begroet door een gezellige drukte van bezoekers en vrijwilligers. “We liggen een beetje afgelegen,” geeft voorzitter Sjaak van Rijn toe, “maar mensen weten ons …

cultuur | interview

Opscheren aan de zijkanten, baard bij laten scheren, of toch wenkbrauwen laten bijwerken? Het kan allemaal bij kapper Hairpoint op de Maresingel. De zaak wordt gerund door de 24-jarige Ali Eren. De kapper ziet er net als alle andere kapperszaken uit, maar toch is er iets opvallends. Deze man heeft het voor elkaar gekregen om …

Aan de rand van de Maresingel bevindt zich Hairpoint. Deze kapperszaak zit in een pand dat al vele jaren onderdak biedt aan kappers. Dit is niet altijd zo geweest. Het pand kent een rijke geschiedenis en heeft vele verschillende functies gehad. Haartrends zijn net zo veranderlijk gebleken als de functie van dit pand. Niet alleen …

| interview

In gesprek met Lyonne over haar taak als coördinator van de 444-viering. 4x vragen, 4x dilemma’s en 4x vragen.

De Nationale Week Zonder Vlees is van start gegaan! Van 11 tot 17 maart vindt de tweede editie van deze campagne plaats. De Nationale Week Zonder Vlees roept alle Nederlanders op om in deze week geen vlees te eten met als doel om Nederlanders bewust te maken van de positieve impact van minder vlees eten. …

cultuur | achtergrond

Interview met Tijmen Baarda, over de collectie Midden-Oosterse boeken in de Universiteitsbibliotheek Leiden Dit jaar bestaat de Universiteit Leiden, de oudste universiteit van Nederland, 444 jaar. Een waar mijlpaal, waar veel Leidenaren van op de hoogte zijn. Wat minder Leidenaren weten, is dat de sectie Midden-Oostenstudies van Leiden ook bijna net zo oud is. Het …

| achtergrond

Op een zonnige, maar toch frisse, zaterdagmiddag stap ik eindelijk na een lange tijd de Tolkienwinkel weer in. Het is nog precies zoals ik het me herinner: smal, maar ver doorlopend en vol met spullen. Ik kijk weer mijn ogen uit en het voelt als een soort thuiskomen, wanneer ik de soundtrack van The Fellowship …

politiek | achtergrond

Fel zonlicht in de zomer? Fysiotherapie Eerste Lijn? Familiaire erytrofago-lymfohistiocytose? Nee, dit is pas FEL: Feminist Evolution Leiden. Een nieuwe beweging met een feministische inslag, die er in wil slagen de stad bewust te maken van feminisme. In september 2018 werd FEL officieel gelanceerd als organisatie, geboren uit een al bestaande feministische boekenclub. FEL moest …

cultuur

Als je aan een Leidenaar vraagt: “Wat kenmerkt Leiden?”, dan krijg je steevast de volgende antwoorden: 3 oktober, studenten, grachten en de vele hofjes. Maar vergeten we dan niet een heel mooi deel van de stad? Juist ja! De Molens! Leiden telt maar liefst negen molens in en rondom de binnenstad. Mening Leidenaar fietst, rijdt …

| fotoserie

Dit pad wordt dagelijks door duizenden mensen bewandeld op weg naar hun college of werk, maar menig Leidenaar zal nog nooit van de Hartlijn gehoord hebben. Om hier verandering in te brengen organiseerde de gemeente een designwedstrijd voor deze route, die loopt vanaf de LUMC-zijde van het centraal station tot aan het Bio Science Park …

| reportage

In het zuiden van Leiden ligt het Park Matilo, waar de Romeinen ooit een fort op de grens van hun rijk hadden gebouwd.

cultuur | reportage

Onder de grond in Leiden bevinden zich overal kelders. Van grote kelders tot kleine opslaghokken. De afgelopen jaren heeft archeoloog Jasper van Kouwen ze op de kaart gezet.