Artboard 1
13-05-2018 | Amine Willemse
Motief achter een liquidatie: ‘alles voor geld, status en succes’

Leidenlokaal maakte vorige maand al bekend dat er voor de liquidatiezaak van Zeynel Er gevangenissen tot 25 jaar zijn opgelegd. Een mogelijke gevangenisstraf van 25 jaar voor de schutter Leon N. en 22 jaar voor de bestuurder Mohamed H. Het Openbaar Ministerie wil hiermee een signaal afgeven dat op liquidaties strenge strafeisen staan. Maar zorgt een hoge strafeis voor minder liquidaties en waarom vertellen de daders niks over het motief? Criminoloog, Barbra van Gestel (WODC) vertelt: “Door het afgeven van een signaal, laat je in ieder geval als maatschappij zien dat het niet meer verder zo kan”.

Criminoloog Barbara van Gestel is gespecialiseerd in onderzoeken naar georganiseerde criminaliteit. De motivatie achter de liquidatie van Zeynel is vooralsnog onbekend. Afgelopen jaar heeft zij een verkennende voorstudie naar liquidaties verricht, waar zij de motivatie achter liquidaties heeft onderzocht waar mogelijk een vervolgonderzoek over volgt. Zij vertelt over de verhoging van de strafeis binnen liquidaties het volgende: “25 jaar is het maximale wat je bij een liquidatie kunt geven.

Het is een hoge levensstraf die mogelijk frequenter zal worden toegepast. Of het helpt om daadwerkelijk criminelen af te schrikken, daar valt over te twijfelen”. Toch denkt de criminoloog dat de harde strafeis bij criminelen kan doorsijpelen. Dit vanwege dat de pakkans bij liquidaties dan steeds groter wordt: “ Wanneer een crimineel weet dat die na korte periode toch weer vrijkomt, zal die eerder overwegen om een misdrijf te plegen”.

Opdrachtgever wint, waar de uitvoerder verliest

Barbara van der Gestel vertelt dat bij strafzaken zoals de liquidatie van Zeynel er vaak sprake is van een opdrachtgever. Verscholen opdrachtgevers die mensen inschakelen om personen te liquideren: “De jongens die ervoor zijn ingehuurd voor het uitvoeren van een liquidatie zijn de pineut, waar de opdrachtgever van de liquidatie zich goed heeft kunnen afschermen”. Deze twee mannen bij de liquidatie van Zeynel waren zich waarschijnlijk niet bewust van de hoge strafeis. Recentelijk is ook bekend gemaakt dat beide mannen in hoger beroep gaan tegen de strafeis die is opgelegd.

De mannen blijven mogelijk zwijgen over het motief van de liquidatie, omdat zij het leven van henzelf en hun naasten niet in gevaar willen brengen. Barbara van Gestel zegt dat het gebruikelijke motief voor het uitvoeren van liquidatie vaak met geld gepaard gaat: “Het motief van het uitvoeren van een liquidatie heeft te maken met de miljoenen die in de drugswereld wordt gegenereerd. Waar conflicten over de verdeling van het geld vaak een startpunt is om wapens in te zetten binnen deze drugstrijd en uiteraard het behouden van bepaalde machtsposities binnen het criminele netwerk”. De uitvoerders van

“De wereld van de uitvoerders en van de opdrachtgevers, zijn twee verschillende werelden”

de liquidatie krijgen maar een fractie van het geldbedrag dat de opdrachtgever(s) van het drugsgeld opbrengt. Van Gestel vertelt dat er een duidelijk onderscheid is tussen het motief van de opdrachtgevers en dat van de uitvoerders: “De wereld van de uitvoerders van de liquidatie en de motieven van de opdrachtgevers, zijn twee verschillende werelden, waarmee verschillende geldbedragen mee worden verdiend. “ Toch weerhoudt het kleinere geldbedrag niet om geen liquidaties te plegen en betekend het misschien voor jongere criminelen juist veel geld.

Omringd met stapels eurobiljetten

Opsporingsteams bij liquidaties krijgen de indruk dat er nu een nieuwe generatie aan onervaren jonge mensen zijn die een rol spelen het uitvoeren van een liquidatie. Jongeren die bijvoorbeeld weinig tot geen verstand hebben hoe zij met een automatische wapen moeten omgaan.

Mogelijke omstanders kunnen hierdoor gewond raken of zelfs omkomen. Maar ook de wijze hoe onervaren uitvoerders van liquidaties op een laconieke wijze hun eigen DNA sporen achterlaten. Zoals het geval was bij het strafzaak van Zeynel Er, waar DNA-sporen aanwezig was bij het busje die zij voor de liquidatie hadden gebruikt. De mannen waren door de gevonden DNA-sporen eenvoudig aan het misdrijf te koppelen. Het blijkt volgens Van Gestel dat deze groep jongeren nog altijd de minderheid vormt.

De criminoloog vindt het wel opmerkelijk dat jongeren bij de uitvoering van een liquidatie zo actief zijn: “Jonge mensen groeien steeds eenvoudiger door naar een hogere positie in het criminele netwerk. Ik denk dat dit te maken heeft dat jongeren waarde hechten aan een bepaalde status en willen die ook van buitenaf uitstralen. Het plegen van liquidaties is een alternatieve manier om geld, status en succes te verdienen.” Hoewel jongeren steeds meer betrokken zijn bij de uitvoering van liquidaties, bestaat de overgrote meerderheid bij de uitvoering van liquidaties volgens Van Gestel nog altijd uit de wat oudere mensen.

Hoe criminele status gepaard gaat met social media

Criminoloog Jeroen van den Broek werkzaam bij zijn eigen bedrijf Partner in Crime heeft onderzoek verricht naar de straatcultuur van jonge criminelen. Hij heeft bekeken hoe dit tot uiting komt binnen hun eigen social media gedrag. In zijn onderzoek staat dat de jonge criminelen die veel waarde aan deze vorm van status hechten, vooral actief zijn op het platform Instagram.

Voorbeeld: materiaal vanuit het onderzoek van criminoloog Jeroen van den Broek

Dit komt tot uiting door bijvoorbeeld het plaatsen van luxe merkkleding, horloges, sieraden, stapels eurobiljetten en prijzige sportwagens. Maar ook door het verwijzen naar indirecte criminele activiteiten, zoals het plaatsen van wapens. Jongeren zijn bereid volgens het onderzoek om een groot gedeelte van hun eigen privacy op te geven. Jonge criminelen zien social media als een verlengstuk van hun eigen criminele imago en wellicht een extra motivatie voor het uitvoeren van een liquidatie. Zij nemen de mogelijke risico’s van opsporing door de politie in dit geval dus voor lief.

Een liquidatie in Leiden, uitzonderlijk?

In regio Amsterdam heerst er momenteel een ‘mocro-oorlog’, waar met hoge frequentie de afgelopen periode veelvuldig liquidaties zijn gepleegd. De liquidatiezaak van Zeynel Er blijkt toch een vreemde eend in de bijt te zijn. Dit om het feit dat de liquidatie van deze van oorsprong Amsterdamse zaak, na eerdere moordpogingen, uiteindelijk in de woonplaats van Zeynel heeft plaatsgevonden. De liquidatiezaak van Zeynel heeft dus een Leidens staartje. Maar betekent dit dat er net als in Amsterdam, in Leiden ook steeds meer sprake is van liquidaties?

Er zijn cijfers bekend waar er een onderscheid wordt gemaakt van het aantal liquidaties in diverse regio’s, waaronder Zuid-Holland. In de gehele regio is er in 2016 sprake geweest van totaal drie liquidaties, waarvan één mogelijk van het jaar waar Zeynel Er is omgelegd. Oftewel het aantal liquidaties in Leiden is te verwaarlozen en de liquidatie van Zeynel vormt daarbij een uitzondering.

Toch is dit geen garantie dat de stad Leiden verschoont blijft van liquidaties het komende jaar. Barbara van Gestel vertelt: “De politie van Amsterdam zit nu erg bovenop om het aantal liquidaties te verminderen. Een mogelijke ontwikkeling is dat in de toekomst meer liquidaties op plekken buiten Amsterdam zal plaatsvinden, omdat de politie bij plekken waar je het juist niet verwacht minder anticipeert.” Een kans voor de uitvoerders van liquidaties om juist op deze plekken in de toekomst toe te slaan.

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

politiek

Het was even onzeker of de lustrumviering van de vereniging, die dit jaar 125 jaar bestaat, door kon gaan, vanwege klachten vanuit de buurt. Nu heeft de gemeente toch de vergunning verleend om negen dagen feest te vieren in de schaatshal aan de vondellaan.

politiek | achtergrond

Met de komst van een nieuwe coalitie, bestaande uit D66, GroenLinks en PvdA, is in Leiden ook een nieuwe groep wethouders geïnstalleerd. Wat gelijk opvalt: vier van de vijf wethouders zijn vrouw. Opvallend vooral omdat het tegen de landelijke trend van ondervertegenwoordiging van vrouwen in de politiek in gaat.

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

cultuur

Na maandenlang vergaderen was het dan eindelijk zo ver: Afgelopen zaterdag, 23 juni 2018, vond de eerste editie van de Rapenburg Race plaats. 120 mensen legden 800 meter af voor stichting Amade. Stichting Amade is een organisatie die zich wereldwijd inzet voor jonge vluchtelingen. Het geld van de Rapenburg Race zal naar een van de …

welzijn

Wat je moet weten over één van de grootste onderzoeksinstituten van Nederland: het Centre for Human Drug Research (CHDR). Je leest het hier.

politiek | interview

Martijn Otten is 24 jaar, raadslid van de PvdA in Leiden en werkt als woordvoerder voor die partij in de Eerste Kamer. Hij heeft onderwijs, jeugd, studenten en sport in zijn portefeuille en heeft grote ambities voor de komende vier jaar. ‘We moeten in Leiden niet alleen de beste universiteit van Nederland hebben, maar ook …

politiek | interview

Maarten de Crom is 24 jaar, raadslid voor de VVD in Leiden en werkt bij het landelijke opleidingsinstituut van de VVD in Den Haag. Hij stond dit jaar op plek vier van de VVD-kandidatenlijst en was daarmee de hoogste nieuwkomer. De komende vier jaar richt Maarten zich op de stedelijke ontwikkeling in Leiden. ‘Ik hoop …

veiligheid | nieuws

Leiden heeft een nieuw college. D66, GroenLinks en PvdA presenteerden het beleidsakkoord 2018-2022: ‘Samen maken we de stad’. Eerdere onderhandelingen, waarbij de VVD en niet de PvdA betrokken was, liepen op niets uit. Wat is het nieuwe college van plan om de Sleutelstad veilig te houden? Mooi nieuws. Gisteren bereikten de zes vertegenwoordigers van D66, …

veiligheid | interview

‘Het goedkoopste biertje van Leiden’ luidt één van de reclameleuzen van de Hifi-bar, gevestigd in de Vrouwensteeg. Met een prijs van een euro en vijfentwintig cent is daar niets aan gelogen. Op dinsdag en donderdag is de Hifi vanaf 23.00 geopend voor alle studenten, wekelijks komen er honderden jongvolwassenen een dansje wagen. Hoe weet deze …

cultuur

  Les délices de la Hollande (Parival, 1660): “van alle werelddelen is Europa het mooiste werelddeel, van Europa zijn de Nederlanden het mooiste land, van de Zeventien Provinciën is Holland de mooiste, van de Hollandse steden is Leiden de mooiste, en van alle straten en grachten van Leiden is het Rapenburg de mooiste”. Of de …