Artboard 1
16-05-2018 | Jelmar Meester
Ontdek de voormalige kraakpanden in de Breestraat

Afgelopen week lanceerde Universiteit Leiden een nieuwe app: Kraken in Leiden. De app biedt, net als de eerder gepubliceerde website, een kijkje in de Leidse kraakgeschiedenis. Ik besluit te kijken welke kraakpanden ik kan vinden op een van de bekendste straten van Leiden: de Breestraat.

Omdat de app informatie geeft over álle kraakpanden uit de periode 1970 tot 2010 kun je gemakkelijk je eigen route bepalen óf je kan ervoor kiezen de route te volgen die de app je geeft. Op de Breestraat vind je al negen panden. Je kunt dus naar hartenlust een grote of kleine route uitzetten.

Ik begin op de Breestraat aan de kant van de Hoogvliet. Omdat winkelpanden niet altijd voorzien zijn van een nummer is het even zoeken naar het eerste kraakpand, maar met hulp van de app weet ik het toch te vinden.

Breestraat 122

Foto: Jelmar Meester ©

Breestraat 122 werd in oktober 1984 gekraakt nadat het al anderhalf jaar leegstond. De krakers hadden voor hun uitzetting al aangegeven zich te verzetten. Zij maakten hun belofte waar; tijdens de uitzetting ontstonden verschillende geweldsincidenten. Daarnaast had de groep voor verschillende barricades gezorgd. Vooral het insmeren van de trap met groene zeep en olie was een goede zet. Tegenwoordig wordt het onderste deel van het pand gebruikt door een pakkenwinkel. Daarboven staat echter wel een ruimte leeg.

Breestraat 125 (Gulden Vlies)

Foto: Jelmar Meester ©

Het Gulden Vlies is een rijksmonument, het is dus grappig om te bedenken dat dit pand niet één maar twee keer gekraakt is. De eerste keer was in 1979. Deze bezetting, georganiseerd door leden van het Leids Vrouwenhuis, duurde een nacht. De bezetting was niet zonder doel; de vrouwen wilden een nieuw pand van de gemeente waar Leidse vrouwen bijeen konden komen.

De tweede kraak had ook een goede reden, de krakers uit 1982 geloofden dat kraken de enige oplossing was om het gebouw tegen verval te beschermen. Het heeft gewerkt, want vandaag de dag vind je hier een reisbureau en staat het pand nog steeds statig in de straat.

Breestraat 85

Foto: Jelmar Meester ©

Het volgende pand wordt momenteel bezet door een van de vele kapperszaken in de Breestaat. Ook dit monument is twee keer gekraakt, eerst in 1984 en voor de tweede keer in 1990. Vooral de tweede kraak vertelt een grappig verhaal. In totaal duurde deze bezetting maar één uur. De politie was al snel ter plaatse en nam de krakers mee naar het bureau.

Breestraat 67

Foto: Jelmar Meester ©

Drs. A. Belegde broodjes staat op het luifel. Zou de meneer die zijn broodje eet weten dat dit pand ooit gekraakt was? In 1987 was dit pand eigendom van een beleggingsmaatschappij, dat was dan ook de reden van de leegstand. De app vertelt mij dat beleggingsmaatschapijen vaker een rol spelen in de kraakverhalen. In sommige gevallen is het kraken een verzet tegen het beleggen met huizen, ook wel speculatie genoemd. In andere gevallen hebben de krakers simpelweg onderdak nodig.

Breestraat 56/56a

Foto: Jelmar Meester ©

Ik kom aan bij veruit het mooiste pand van mijn kleine wandeling, wederom een rijksmonument. Breestraat 56/56a huisvestte eerst een aantal jaar de Nederlandse tak van de Bhagwanbeweging, een leefgemeenschap die inspiratie haalt uit verschillende geloven en vooral in de Verenigde Staten een omstreden status verwierf. Na zeven maanden leegstand werd het pand in 1985 gekraakt. Na een korte kraakperiode werd besloten dat de krakers het pand moesten verlaten en werd het omgevormd tot woning. Nu vind je hier het restaurant bistro BREE56.

Breestraat 38

Foto: Jelmar Meester ©

Een korte kraakperiode voor Breestraat 38. in September 1992 bezetten twaalf krakers het pand. De politie gaat niet tot ontruiming over, maar in oktober besluit de rechtbank dat de groep het pand binnen 38 uur moet verlaten.

Breestraat 24

Foto: Jelmar Meester ©

Op 28 december 1979 vindt een symbolische bezetting plaats in het monumentale Breestraat 24. Scholieren en ex-scholieren zijn ontevreden over de huizenmarkt voor scholieren en schoolverlaters. De eisen: ‘meer goede en betaalbare woningen, ook voor jongeren beneden de achttien jaar; de bouw van woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens; de uitbreiding van projecten voor begeleide kamerbewoning en de gemeente moest zo snel mogelijk zorgen dat het Daklozencentrum van de grond kwam.’

Ik denk dat deze eisen nog altijd actueel zijn; ook nu bestaat er veel onzekerheid over het vinden van een woning. Het is dan ook jammer om te zien dat een gebouw dat symbool stond voor het verzet tegen kamernood nu zelf leegstaat.

Breestraat 19

Foto: Jelmar Meester ©

Dit monument vertelt het verhaal van de meest recente kraak uit mijn wandeling. In 2002 kraakten vijf personen het gebouw en werden als snel weer verwijderd, een rechtszaak volgde. De krakers wisten hun proceskosten te vergoeden door een benefietfeest te organiseren. De jonge krakers hoopten een culturele vrijplaats te creëren voor andere jongeren en gingen hierover ook in gesprek met de gemeente. Tevergeefs, de gemeente vond het kraken onverantwoord omdat er in het pand asbest aanwezig was.

Breestraat 6-8

Foto: Jelmar Meester ©

In deze panden beleefden de krakers ‘een succesverhaal.’ Ondanks een snelle inmenging van het Leidse gemeentebestuur kon de groep van 1980 tot 1985 in de monumentale panden blijven. De gebouwen waren eigendom van de AMRO-bank maar stonden al een jaar leeg. De krakers beschuldigden de bank van speculatie. Zij vroegen aandacht voor de kwestie door stencils en flyers uit te delen aan geïnteresseerden.

Goed doel

Ik ben aan het einde van mijn wandeling. Ik heb negen panden gezien, waarvan zes rijksmonumenten, en negen interessante verhalen gelezen. Door de verhalen valt het mij op dat mijn beeld van krakers niet klopt. Ik denk al snel aan ruige types die geen zin hebben om hun huur te betalen, maar uit de verhalen blijkt vaak een hele goede reden voor het kraken. De krakers zijn gedreven door het tegengaan van leegstand, het beschermen van het pand of het creëren van aandacht voor een sociale kwestie.

Tijdens het wandelen bedenk ik mij dat een aantal van deze panden tegenwoordig toch weer leegstaan. Sinds 2010 is het verboden een huis te kraken -al bestaan er in Leiden nog wel een paar kraakpanden. Toch vraag ik mij af of kraken misschien als iets positiefs gezien zou moeten worden. Juist omdat krakers vaak een goede reden of een goed doel hebben.

De app

De app biedt een manier om Leiden vanuit een andere hoek te zien, iets minder toeristisch, iets meer historisch. De verhalen zijn opgesteld na een zoektocht in het krantenarchief van het Leidsch Dagblad. Dus zelfs als je niet van plan bent om door de stad te wandelen is het echt een aanrader om toch eens de verhalen te lezen.

Heb je wel zin om eens rustig over de Breestraat te struinen en op zoek te gaan naar de panden die ik heb bezocht? Hieronder vind je mijn route.

 

veiligheid

Fietsen die fout geparkeerd staan in het stationsgebied kunnen opgehaald worden tegen een betaling van €26,-. Vanaf 1 mei wordt het restrictiegebied uitgebreid.

veiligheid

Op 25 mei gaat de AVG in. Niet alleen grote bedrijven hebben hier mee te maken, ook studenten- en studieverenigingen moeten hun zaakjes op orde hebben.

veiligheid | verslag

Dit is een verslag van een rechtszaak, die op 14 mei plaatsvond in het Gerechtshof Den Haag. De rechter opent de zitting. ‘U wordt verdacht van vijf strafbare feiten, verdeeld over 2 zaken. Tweemaal het besturen van een bromfiets onder invloed, tweemaal het besturen van een bromfiets met een ingevorderd rijbewijs en verzet bij arrestatie.’ …

veiligheid | interview

Facebook raakte afgelopen week in opspraak nadat bekend werd dat de gegevens van meer dan 50 miljoen gebruikers op straat lagen. Hoe denken studenten van Universiteit Leiden over deze privacy-schending van Facebook en hebben zij zelf daadwerkelijk maatregelen genomen sinds het bericht is uitgekomen?

veiligheid | Opinie

Wereldwijd hangen er spanningen in de lucht. De frictie tussen Amerika en Noord-Korea, Rusland lijkt legers aan het op te bouwen te zijn, de oorlogen die nog woeden in het Midden Oosten en natuurlijk de IS dreigingen en aanslagen binnen Europa. Deze laatste zorgden er op de een of andere manier meer voor dat mensen …

veiligheid | interview

Eind vorige eeuw en begin deze eeuw was de kraakscene in Leiden op dreef; tussen 1970 en 2010 zijn er meer dan driehonderd panden gekraakt in Leiden. In 2010 kwam er een nieuwe wet: De Wet kraken en leegstand. Deze wet zou iets tegen de leegstand doen en stelde een straf op kraken. Dat betekent echter niet dat het niet meer gebeurt.

veiligheid | verslag

Francesco Ragazzi, assistent-professor International Relations aan de Universiteit Leiden, heeft donderdag 3 mei een lezing gegeven over de gevolgen van counter-terrorisme in het onderwijs. ‘Docenten staan voor een lastig parket.’ Onlangs is nog een reconstructie gepubliceerd over de dreiging die de Universiteit Leiden in 2015 ondervond. Een anoniem persoon plaatste op het webforum 4Chan dat …

veiligheid | nieuws

Er is een daling in het aantal misdrijven in Leiden in de periode 2010-2015. In het Stationsdistrict worden veruit de meeste misdrijven gepleegd, en de Stevenshof blijkt de veiligste wijk te zijn.

veiligheid | interview

Binnen de muren van het prachtige Kamerling Onnes Gebouw worden de leerlingen gedrild tot advocaat, officier van justitie, jurist of rechter. Wetboeken worden uitgepluisd, regeltjes worden geleerd en theorien worden gestampt. Maar rechten kent ook een ‘zweverige kant’, besproken in de master Rechtsfilosofie.

veiligheid | explainer

Niemand wil het natuurlijk meemaken: een inbraak. Helaas gebeurt dit nogsteeds en ook in Leiden. Vooral nu de zomermaanden weer dichterbij komen en mensen langer van huis zijn. Studentenwoningen zijn ook vaak in trek bij inbrekers. Met deze zeven eenvoudige tips hou je de inbrekers buiten! 

veiligheid | podcast

De Fabel van de Illegaal zet zich in voor mensen zonder verblijfsvergunning. Zij hebben twee keer per week een spreekuur waar mensen terecht kunnen voor vragen. In deze podcast spreek ik Mariët van Bommel, medewerkster van het spreekuur.

veiligheid

Hoewel het landelijke cijfer van verkeersdoden volgens het CBS al jaren daalt, is in 2017 het aantal verkeersdoden op de fiets voor het eerst hoger dan het aantal verkeersdoden in de auto.  LeidenLokaal onderzoekt of dit in Leiden ook zo is.