Artboard 1
30-05-2018 | Steven Boekel
Leiden investeert vijf miljoen: heeft citymarketing nut?

Is het een positieve ontwikkeling als de gemeente zich bemoeit met het bedrijfsleven? De gemeenten en in bredere zin de overheid kunnen veel goeds doen: de instapdrempel verlagen voor nieuwe spelers en uit de hand gelopen concurrentie aan banden leggen om de werknemer te beschermen. Maar wat als de gemeenten zelf gaan concurreren?

“De gemeente Leiden stelt via een fonds vijf miljoen euro beschikbaar voor leningen aan bedrijven en maatschappelijke instellingen.” Zo luidt de eerste zin in het artikel van nu.nl, de gemeente hoopt dat bedrijven en instellingen zullen investeren in duurzaamheidsmaatregelen. Zonnepanelen zijn echter niet alleen goed voor het milieu maar ook een bron voor hele goedkope energie voor een bedrijf. Bedrijven zullen dan ook eerder geneigd zijn om in een gemeente te vestigen waar zulke faciliteiten voor hen geregeld worden.

Stond hier dan wel het milieubelang centraal, of was het vooral ‘city marketing’, het aanprijzen van een stad of gemeente, en dus een maatregel om bedrijven aan te trekken? En waarom zou dit eigenlijk iets uitmaken, is het niet prima om twee vliegen in een klap te slaan? Het wrange van  concurrentie tussen gemeenten is dat het veel geld kost, betaald van belastinggeld. Dit is al te zien in een bericht van Adformatie in 2011, een Nederlands vakblad over reclame, marketing en media. De gemeente Den Haag besloot in 2011 om tot 2015 jaarlijks 1,2 miljoen euro uit te trekken voor citymarketing. Een bezuiniging van ruim 4 miljoen euro per jaar vergeleken met het budget dat het vorige college voor deze post uittrok. In 2018 werd volgens De Volkskrant weer besloten  een miljoen meer uit te geven. Amsterdam trok in 2015 4,2 miljoen euro uit en Leiden besteed al jaren rond de 3 miljoen euro  aan citymarketing

Het jaarlijkse bedrag staat nog los van de daadwerkelijke projecten die gemeenten doen. Dit is moeilijk te rijmen met de steeds hoger wordende gemeentelijke belasting die het CBS vermeldt. City marketing is dus een niet te onderschatten kostenpost bij gemeenten. Daarnaast levert het fenomeen city marketing niet daadwerkelijk meer inkomsten, gemeenten concurreren tenslotte voor dezelfde bedrijven. Bestuurders lijken soms in elk geval te ervaren dat er concurrentie is met andere gemeenten voor financiers, bewoners, bedrijven en recreanten.

Feitelijk is er ook sprake van concurrentie, de genoemde zaken staan voor een gemeente gelijk aan inkomsten: gemeenten en steden concurreren met elkaar zowel op binnenlands niveau als tussen grote wereldsteden onderling. De komst van Het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMA) naar Amsterdam na een lange Europese strijd of het zinnetje: ‘Gaan we dit jaar naar Londen of Parijs op vakantie?’ zegt genoeg. Het gaat hier voor de gemeenten om geld dat in hun lokale economie wordt gepompt. Als toeristische attractie kunnen zij investeringen van de overheid claimen voor bijvoorbeeld verbeterde infrastructuur of het beschermen van culturele attracties (hunebedden, molens etc). 

Dit fenomeen is daarentegen zeker niet altijd slecht. City marketing betekent niet alleen dat gemeenten veel extra moeite en geld besteden om bedrijven te lokken, maar ook dat zij nieuwe mogelijkheden bieden aan bestaande bedrijven om te groeien en starters om een bedrijf op te zetten. Waar wel op gelet dient te worden is dat gemeenten minder in het belang van hun eigen gebied nadenken maar meer in het belang van de regio. Regiodirecteur Jan Ummenthum van de Rabobank besprak vorig jaar bij Omroep Gelderland al dat: ‘Als gemeenten niet beter gaan samenwerken, het in de toekomst niet goed komt met de regio Arnhem.’ Groot obstakel daarbij noemt hij de onderlinge concurrentie tussen gemeenten.’

Ook in het Leidse gemeentebesluit is er sprake van dergelijke destructieve concurrentie tussen gemeenten. Volgens het Compendium voor de Leefomgeving een samenwerkingsproject van onder meer het CBS en de Universiteit van Wageningen is er namelijk sprake van grote leegstand bij kantoorvloeroppervlakte in de Randstad. (zie afb.) De vraag is  of die  door deze investering wordt opgelost

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | achtergrond

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …

politiek | nieuws

De gemeente Leiden subsidieert dit jaar 17 onderwijsplannen. Van de 32 voorstellen die binnen kwamen, is ruim de helft goedgekeurd. Samen met cofinanciering van Fonds 1818 ondersteunt de gemeente de plannen met een totaalbedrag van bijna €380.000. Eind 2017 stuurde de gemeente Leiden een uitnodiging naar iedereen die te maken heeft met het onderwijs, met …