Artboard 1
06-07-2018 | Myrthe Galle
Par Jupiter! 1 jaar Macron door de ogen van dr. Niek Pas

Op 14 mei 2017 werd de jongste Franse president ooit ingehuldigd: Emmanuel Macron. Met zijn plotse populariteit, grootse plannen en verrassend goede Engels deed hij de grondvesten van de Franse politiek schudden. Precies een jaar later blikt dr. Niek Pas, hoogleraar Franse moderne geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, in een lezing terug op het eerste jaar van Macron. Wat is er terecht gekomen van zijn beloftes en hoe doet hij het bij de Fransen?

Niek Pas opent de lezing met een foto van het wassen beeld dat van Macron gemaakt is ter ere van zijn eerste ambtsjaar. Het beeld zorgde voor vernietigende reacties; het lijkt “in de verste verte” niet op Macron, vindt vriend en vijand. Pas maakt een bruggetje naar de enquête van Le Figaro over de populariteit van Macron. Die correspondeert met die van Macrons voorgangers: ongeveer de helft van de Franse bevolking geeft aan vertrouwen te hebben in hun president.

Centraal in de lezing staat de vraag: heeft Macron de verwachtingen waar kunnen maken? Zijn partij La République en marche! schoot vrijwel uit het niets omhoog in de peilingen en ook Macron zelf bereikte in korte tijd een grote populariteit. Toch staat zijn eerste ambtsjaar vooral in het teken van hervormingen en maatregelen die nodig zijn om zijn doelen te kunnen bereiken en vaak voor protest zorgen. Pas bespreekt de drie grootste knelpunten in de portefeuille van Macron.

Hoofdpijndossiers

Het eerste knelpunt is het ongenoegen onder studenten en onderwijzers over de Loi orientation et réussite des étudiants, een wet die selectie van studenten aan de poort van de universiteit instelt. De universiteit wordt in Frankrijk gezien als de “grote gelijkmaker”, vertelt Pas, vandaar dat deze wet door het selectie-element zoveel stof op doet waaien.

Dan zijn er nog de stakingen van de Franse spoorwegenmaatschappij, de SNCF. Macron wil deze sector grondig hervormen en een einde maken aan de uitzonderingspositie die spoorwegpersoneel volgens de verouderde wet heeft. Er wordt voortdurend overlegd, maar de regering houdt koers, waardoor het landelijke treinverkeer regelmatig stilligt.

Als laatste heeft Macron een waar hoofdpijndossier aan de nieuw geplande luchthaven Notre-Dame-des-Landes. Na miljoeneninvesteringen en hevige protesten van milieuorganisaties, de zogenoemde zadistes, gaat de bouw uiteindelijk niet door. De zadistes hebben het gebied echter bezet en willen niet weg uit hun kampementen, wat voor veel negatieve publiciteit zorgt. De regering-Macron treedt daarom rigide op: het is meewerken of weggehaald worden.

Vadermoord

Pas maakt een sprong terug in de tijd en vertelt hoe Macron op wist te klimmen van adviseur van Hollande tot zelfstandige politicus. Qua opleiding heeft Macron volgens het boekje gehandeld. Na een traditionele opleiding op het Jezuïetencollege in zijn geboorteplaats Amiens, ging hij naar de École nationale d’administration (ENA), de hogeschool in Straatsburg waar alle Franse hoge ambtenaren naartoe gaan.

Hij maakt zijn debuut in de landelijke politiek en wordt financieel-economisch adviseur van Hollande, die een vaderrol voor hem vervult. Het wordt dan ook als “vadermoord” beschouwt wanneer Macron in 2014 terugtreedt, omdat hij vindt dat de gemaakte beloftes niet vervuld worden. Hij stapt uit de politiek en maakt tijdens een reis naar de VS kennis met Silicon Valley, wat zijn latere visie op de politiek zal beïnvloeden.

Politiek noviet

Na zijn reis keert hij terug in de Franse politiek en richt hij in april 2016 de politieke beweging En Marche op. Onder andere zijn relatie met de 24 jaar oudere Brigitte, de theaterdocente die zijn vrouw werd, draagt bij aan de plotse populariteit van Macron onder de Franse bevolking.

De campagnetijd in het voorjaar van 2017 is erg onrustig: onder meer de commotie rondom kandidaat François Fillon, die zijn vrouw onterecht verdienste zou toekennen voor politiek werk, neemt de media in beslag. Macron profiteert hiervan: als “politiek noviet” krijgt hij de kans zich te profileren als integer, modern en vooruitstrevend, temidden van de negativiteit.

De laatste ronde gaat tussen Macron en Marine LePen van het Front national. Met ruim 66% van de stemmen wint hij overtuigend. Althans, zo lijkt het. Er is vooral tégen Le Pen gestemd en het aantal blanco en ongeldige stemmen is hoger dan ooit. De uitslag van de verkiezingen geeft dus een vertekend beeld van het mandaat dat Macron heeft onder zijn kiezers.

En-enpresident

De populariteit van Macron is relatief, blijkt vooral uit de verkiezingsuitslag. Pas grijpt terug op het begin van de lezing en geeft aan dat het Macron hierom nog niet gelukt is al zijn geplande hervormingen door te voeren. Zowel de vakbonden als journalisten hebben kritiek op Macrons hervormingsplannen, die ze te snel vinden. Hier ligt de grootste uitdaging voor Macron: het vertrouwen winnen van de sceptische Fransman en zijn profilering als “en-enpresident” waarmaken.

Wat brengt de toekomst voor Macron? Pas blikt vooruit op de aankomende jaren. Dé politieke uitdaging van 2019 wordt de verkiezingen voor het Europees Parlement. Het is belangrijk dat de partij van Macron ook in Europa een gezicht gaat krijgen, want hij heeft ambitieuze plannen op internationaal gebied. Na de verkiezingen zal blijken of hij genoeg vertrouwen heeft gekregen om ook op Europees niveau te kunnen strijden voor zijn ideaal: Frankrijk economisch en militair terug brengen op het strijdtoneel.

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van de lezing Par Jupiter! Wat heeft een jaar Macron opgeleverd?”, gegeven door dr. Niek Pas op 17 mei 2018 in het Kamerlingh Onnes gebouw te Leiden. De lezing werd georganiseerd door F.D.L Gibalaux, de studievereniging van de studie Franse Taal en Cultuur.

welzijn | reportage

  Wat hebben de eerste genetisch gemanipuleerde stier en een restaurant met als motto ‘verbinding’ met elkaar te maken? Het antwoord: een stal. De Stal, om precies te zijn. Want op de vroegere verblijfplaats van stier Herman, achter het LUMC op het Bio Science Park, staat nu De Stal: een duurzaam en maatschappelijk betrokken horecagelegenheid …

welzijn | reportage

  De Côte d’Azur: alleen maar duur en luxe? Er is een uitzondering! Hoewel de meeste mensen kiezen voor buursteden Nice of Cannes, is de sfeervolle havenstad Antibes een bezoek meer dan waard. De stad biedt een mix van luxe en de charme van het Franse platteland. Ik ging erheen en bekeek de badplaats door …

welzijn

Wat je moet weten over één van de grootste onderzoeksinstituten van Nederland: het Centre for Human Drug Research (CHDR). Je leest het hier.

welzijn

Leiden is een stad van traditie. Deze traditie klinkt door in de stad zelf. Met onder andere de oudste universiteit van het land is Leiden HUPPELDEPUP. Hier zijn de 7 oudste toeristische attracties van Leiden. Must sees voor als je ouders, opa of oma een keer op bezoek komen. Oudt Leyden, 1907 Het is maar bij …

welzijn

Het is een kleurrijke bedoeling, de Wereldfair van het museum Volkenkunde. Het plein voor het museum was 21 mei gevuld met een podium, verschillende kraampjes en vooral veel mensen en vrolijkheid. Een interview met Museum Volkenkunde-medewerkster Farnaaz Jahangier. Wat is de Wereldfair? De Wereldfair is een Wereldse Markt. De bezoekers kunnen meedoen aan verschillende workshops …

welzijn | interview

It’s a man’s world… Ook als het om hoge posities in de wetenschap gaat. Maar dit verandert langzaamaan. Zo zijn er onlangs honderd nieuwe vrouwelijke hoogleraren benoemd via het Westerdijk Talentimpuls. Daarnaast hangen er sinds kort veertien portretten van vrouwelijke hoogleraren in de Senaatskamer van de Universiteit Leiden, een plek waar tot nu toe slechts …

welzijn

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat er steeds minder studenten op kamers gaan wonen. Ook veel Leidse studenten wonen elders, zelfs als dat betekent dat ze een flinke reistijd hebben en niet een halfuurtje voor aanvang van een college uit bed kunnen rollen.

welzijn

Duurzaam leven duur of lastig? Leiden Lokaal maakt het jou makkelijker dankzij deze gids die biologisch verantwoorde horecagelegenheden bij jou in de buurt laat zien.

welzijn | interview

We horen er tegenwoordig bijna dagelijks wel iets over: duurzaamheid.Maar hoe zorg je ervoor dat duurzaamheid voor iedereen toegankelijk is? “Wij willen het via educatie nog breder op de kaart zetten”, aldus Nanda van Beest, senioradviseur duurzaamheidseducatie bij de gemeente Leiden.

welzijn | interview

Ties Bosman bouwt Tiny Houses naar de wensen van zijn klanten. Foto: Claire Witteman Tiny Houses zijn helemaal ‘in’. Als je het letterlijk vertaald heb je het eigenlijk over ‘kleine huizen’. Ties Bosman houdt zich in het dagelijks leven bezig met de bouw van deze huizen. Je spreekt volgens hem pas over een Tiny House …

welzijn | interview

In 2050 gaan er wellicht meer mensen dood aan de gevolgen van antibiotica-resistentie dan kanker, aldus een rapport van ‘The Review on Antimicrobial Resistance.’ Er worden steeds minder nieuwe soorten antibiotica ontdekt en bacteriën worden steeds vaker resistent tegen veel gebruikte antibiotica. Aan de Universiteit van Leiden werkt Coen van Hasselt, assistent professor farmacologie, aan …

politiek | nieuws

De gemeente Leiden subsidieert dit jaar 17 onderwijsplannen. Van de 32 voorstellen die binnen kwamen, is ruim de helft goedgekeurd. Samen met cofinanciering van Fonds 1818 ondersteunt de gemeente de plannen met een totaalbedrag van bijna €380.000. Eind 2017 stuurde de gemeente Leiden een uitnodiging naar iedereen die te maken heeft met het onderwijs, met …