Artboard 1
25-03-2019 | Wilke Geurds
Een wereld vol religieuze voorwerpen in museum Greccio

Leiden – Verscholen achter de Hartebrugkerk ligt het kleine devotionalia museum Greccio. Zodra je na de entree het trapje afloopt de kelder in, waan je jezelf in een wereld vol met religieuze voorwerpen. Van kazuifels, bijbels, rozenkransen en kruisbeelden tot kerststallen. Je kunt het zo gek niet verzinnen of het is er te vinden.

Dit is allemaal te danken aan de eigenaar Jan van Loon, die in acht jaar tijd al heel wat bijzondere objecten heeft verzameld. ‘Er zijn hier alleen religieuze objecten, anders moet ik het niet hebben’, vertelt Van Loon. 

Op een zonnige zondagmiddag zoek ik de verborgen ingang van het museum. De deur staat wagenwijd open en nieuwsgierig kijk ik om het hoekje. Niemand te bekennen. Voorzichtig begeef ik mij door de smalle ruimte zonder iets om te stoten. ‘Goedemiddag’, roep ik. Ik hoor wat gestommel achterin het museum en dan zie ik de 82-jarige Jan van Loon tevoorschijn komen. 

Jan van Loon bladert door een aantal nieuwe boeken die hij afgelopen week heeft gekregen van een bezoeker.
Foto: Wilke Geurds

Franciscanen
In 2010 is Jan van Loon begonnen deze kelder op te knappen. Hij was twaalf jaar penningmeester bij de Hartebrugkerk en zo nu en dan werd er gebeld met de vraag of de kerk een kruisbeeld wilde hebben. ‘De pater zei altijd: ja hoor, geef maar. Maar na een tijdje lagen hier zoveel kruisbeelden en schilderijen dat het ons leuk leek om er iets mee te doen.’ Anderhalf jaar lang was Van Loon met vrienden en familie bezig om de kelder om te toveren tot een museum. 

De naam van het museum verwijst naar het kleine dorpje Greccio in Italië. Sint Franciscus, de oprichter van de kloosterorde van de Franciscanen, bouwde hier in 1223 de eerste levende kerststal. De Hartebrugkerk, die officieel Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen heet, is van oorsprong een kerk van de Franciscanen. Deze orde is onderdeel van de Rooms-Katholieke kerk en was van 1445 tot 2010 in Leiden te vinden. 

Altaar missaals, collectebakjes, godslampen, heiligenbeelden, kazuifels, habijten, kruisbeelden, kerststallen, wijwaterbakjes en ga zo maar door. Al deze voorwerpen kwam ik tegen op een paar vierkante meter. We lopen langs een kazuifel met gouddraad. Het is echt goud vertelt Van Loon. Als ik vraag waar dit vandaan komt, zegt Van Loon lachend: ‘Niet vragen dat weet ik allemaal niet.’

Marktplaats
‘Bijna alle objecten zijn geschonken’, legt Van Loon uit. ‘Als een vader of moeder komt te overlijden, krijgt de jeugd de religieuze voorwerpen. Vaak weet de jeugd niet wat ze ermee aanmoeten, maar zomaar weg doen vinden ze ook zonde. Dus komen ze nogal eens bij mij langs om het aan het museum te schenken. En als ik eerlijk ben, haal ik soms ook iets van Marktplaats, zoals een kerststal.’ 

Als ik vraag wat het meest bijzondere voorwerp in het museum is, antwoordt Van Loon na een korte pauze: ‘Dat heb ik niet. Het is allemaal bijzonder. Begrijp je wat ik bedoel?’

Achterin het museum hangen drie grote schilderijen waarop de kerststal staat afgebeeld. Van Loon: ‘Vroeger hingen deze schilderijen tijdens Kerstmis in de kerk boven het altaar. Nu hebben ze een plekje in dit museum gekregen. Alleen waren de schilderijen te groot toen ik ze wilde ophangen. Dus ik heb er een stuk af gezaagd en de Engelen, die afgebeeld stonden op een schilderij, boven de kerststallen gehangen.’ 

De engelen zijn van van het schilderij afgezaagd en boven de kerststallen opgehangen.
Foto: Wilke Geurds

Ben je benieuwd naar wat voor bijzondere objecten ik allemaal ben tegengekomen? Bekijk dan snel onderstaand beeldverhaal! 




cultuur | podcast

In 1981 begon Niek Broeijer zijn studententijd in Leiden. Al gauw was hij anders dan de doorsnee student. In plaats van drinken, roken en feesten stond hij elke ochtend vroeg op om te roeien op Njord, de grootste Leidse roeivereniging. Zo behaalde hij al op jonge leeftijd het Guinnes World Record op de 100 kilometer …

cultuur | interview

Veel mensen denken bij de hygiëne van studentenhuizen al snel aan halfvolle bierflesjes in de fusie (ander woord voor de woonkamer), verstrooide vuilniszakken in de gangen, en overgelopen doucheputjes. Al snel gaan van die gedachtes je nekharen overeind staan en gieren de rillingen al door je lichaam. Maar is een studentenhuis echt zo smerig als …

cultuur | recensie

Sinds oktober vorig jaar is in het Museum Volkenkunde een tentoonstelling over Bali te bewonderen. Leiden Lokaal nam een kijkje.

cultuur | video

Klopt het nog? Elke Leidenaar kent de Burcht. Dit monument siert de stad al sinds de 12e eeuw en staat pal in het midden van de stad, op de splitsing van de Oude en Nieuwe Rijn. Het werd oorspronkelijk gebouwd als verdedigingsfort. Maar wat valt er nu te doen bij de Burcht? 4 leuke dingen …

cultuur | interview

Een interview met projectleider Tanja van der Zon bij het Rijksmuseum van Oudheden over haar baan, Middeleeuwse Tuinen en haar favoriet.

cultuur

Is het einde van je seizoen op Netflix in zicht? Geen paniek! Er staat een compleet nieuw seizoen op je te wachten in de theaters van Leiden. Op 13 mei vindt namelijk de seizoenpresentatie plaats voor het komende theaterseizoen van 2019-2020.   Tijdens de seizoenpresentie laten de Leidse Schouwburg, de Stadsgehoorzaal en Theater Ins Blau zien …

cultuur | reportage

Een kijkje in het park Stoomtrein Katwijk Leiden, waar je een ritje kunt maken in een echte stoomtrein. Maar behalve dat doen de meer dan honderd vrijwilligers nog meer en misschien wel belangrijker werk.

cultuur | reportage

Hockey is voor kakkers, voetbal is voor het volk en darten is een cafésport. Er zijn vele vooroordelen die heersen over sporten, maar kloppen deze wel? Dat er in cafés een dartbord hangt, maakt de sport niet een cafésport. Er zijn namelijk serieuze dartverenigingen, zo ook in Leiden. Ik ging langs bij de Leidse dartvereniging …

cultuur

Bekijk waar je deze vier bijzonder sporten kunt beoefenen en leer over wat ze inhouden.

cultuur | reportage

De Kleiwarenfabriek Firma Gebroeders Ginjaar maakt sinds 1920 bouwkeramiek, producten die gemaakt zijn van klei. Wanneer je de fabriek binnenloopt, lijkt het alsof de tijd heeft stil gestaan. Jolanda Ginjaar legt uit wat er schuil gaat achter de deuren van dit oude familiebedrijf.

cultuur | interview

Heb jij al 100 keer geluncht en geborreld op de Nieuwe Rijn? Goed nieuws! Sinds afgelopen weekend heeft Leiden er een nieuwe lunchroom/bar bij: ’t Gerecht.

cultuur | interview

Vergeet Coen en Sander of Mattie en Marieke, Leiden heeft zijn eigen talentvolle DJ-duo. Elke woensdag van 21.00 tot 23.00 hoor je de twee radiorakkers Geert (29) en Julius (29) op Sleutelstad FM. In een programma waar muziek en ‘slap gelul’ centraal staan. Het enthiousiasme van de twee DJ’s is zo aanstekelijk, dat je elke …