Artboard 1
25-03-2019 | Wilke Geurds
Een wereld vol religieuze voorwerpen in museum Greccio

Leiden – Verscholen achter de Hartebrugkerk ligt het kleine devotionalia museum Greccio. Zodra je na de entree het trapje afloopt de kelder in, waan je jezelf in een wereld vol met religieuze voorwerpen. Van kazuifels, bijbels, rozenkransen en kruisbeelden tot kerststallen. Je kunt het zo gek niet verzinnen of het is er te vinden.

Dit is allemaal te danken aan de eigenaar Jan van Loon, die in acht jaar tijd al heel wat bijzondere objecten heeft verzameld. ‘Er zijn hier alleen religieuze objecten, anders moet ik het niet hebben’, vertelt Van Loon. 

Op een zonnige zondagmiddag zoek ik de verborgen ingang van het museum. De deur staat wagenwijd open en nieuwsgierig kijk ik om het hoekje. Niemand te bekennen. Voorzichtig begeef ik mij door de smalle ruimte zonder iets om te stoten. ‘Goedemiddag’, roep ik. Ik hoor wat gestommel achterin het museum en dan zie ik de 82-jarige Jan van Loon tevoorschijn komen. 

Jan van Loon bladert door een aantal nieuwe boeken die hij afgelopen week heeft gekregen van een bezoeker.
Foto: Wilke Geurds

Franciscanen
In 2010 is Jan van Loon begonnen deze kelder op te knappen. Hij was twaalf jaar penningmeester bij de Hartebrugkerk en zo nu en dan werd er gebeld met de vraag of de kerk een kruisbeeld wilde hebben. ‘De pater zei altijd: ja hoor, geef maar. Maar na een tijdje lagen hier zoveel kruisbeelden en schilderijen dat het ons leuk leek om er iets mee te doen.’ Anderhalf jaar lang was Van Loon met vrienden en familie bezig om de kelder om te toveren tot een museum. 

De naam van het museum verwijst naar het kleine dorpje Greccio in Italië. Sint Franciscus, de oprichter van de kloosterorde van de Franciscanen, bouwde hier in 1223 de eerste levende kerststal. De Hartebrugkerk, die officieel Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen heet, is van oorsprong een kerk van de Franciscanen. Deze orde is onderdeel van de Rooms-Katholieke kerk en was van 1445 tot 2010 in Leiden te vinden. 

Altaar missaals, collectebakjes, godslampen, heiligenbeelden, kazuifels, habijten, kruisbeelden, kerststallen, wijwaterbakjes en ga zo maar door. Al deze voorwerpen kwam ik tegen op een paar vierkante meter. We lopen langs een kazuifel met gouddraad. Het is echt goud vertelt Van Loon. Als ik vraag waar dit vandaan komt, zegt Van Loon lachend: ‘Niet vragen dat weet ik allemaal niet.’

Marktplaats
‘Bijna alle objecten zijn geschonken’, legt Van Loon uit. ‘Als een vader of moeder komt te overlijden, krijgt de jeugd de religieuze voorwerpen. Vaak weet de jeugd niet wat ze ermee aanmoeten, maar zomaar weg doen vinden ze ook zonde. Dus komen ze nogal eens bij mij langs om het aan het museum te schenken. En als ik eerlijk ben, haal ik soms ook iets van Marktplaats, zoals een kerststal.’ 

Als ik vraag wat het meest bijzondere voorwerp in het museum is, antwoordt Van Loon na een korte pauze: ‘Dat heb ik niet. Het is allemaal bijzonder. Begrijp je wat ik bedoel?’

Achterin het museum hangen drie grote schilderijen waarop de kerststal staat afgebeeld. Van Loon: ‘Vroeger hingen deze schilderijen tijdens Kerstmis in de kerk boven het altaar. Nu hebben ze een plekje in dit museum gekregen. Alleen waren de schilderijen te groot toen ik ze wilde ophangen. Dus ik heb er een stuk af gezaagd en de Engelen, die afgebeeld stonden op een schilderij, boven de kerststallen gehangen.’ 

De engelen zijn van van het schilderij afgezaagd en boven de kerststallen opgehangen.
Foto: Wilke Geurds

Ben je benieuwd naar wat voor bijzondere objecten ik allemaal ben tegengekomen? Bekijk dan snel onderstaand beeldverhaal! 




cultuur | interview

Heb jij al 100 keer geluncht en geborreld op de Nieuwe Rijn? Goed nieuws! Sinds afgelopen weekend heeft Leiden er een nieuwe lunchroom/bar bij: ’t Gerecht.

cultuur | interview

Vergeet Coen en Sander of Mattie en Marieke, Leiden heeft zijn eigen talentvolle DJ-duo. Elke woensdag van 21.00 tot 23.00 hoor je de twee radiorakkers Geert (29) en Julius (29) op Sleutelstad FM. In een programma waar muziek en ‘slap gelul’ centraal staan, is het enthiousiasme van de twee DJ’s zo aanstekelijk, dat je elke …

cultuur | nieuws

De twee studenten Benjamin Schoonenberg en Pablo Kattenberg stonden afgelopen zaterdag op de markt met hun zelfgemaakte robot die gedichten produceert. Met behulp van kunstmatige intelligentie kan de Lucebot gedichten maken die geïnspireerd zijn op het werk van de dichter Lucebert.

cultuur

Een biertje in De Kroeg, opera in de Schouwburg, dansen in de Next, cabaret in de Stadsgehoorzaal: Leiden heeft verscheidene mogelijkheden voor een avondje uit. Maar binnenkort is er meer dan dat mogelijk: op industrieterrein De Waard gaat de Wibar zijn deuren openen. In een grote loods in de Willem Barentzstraat zal zich een multifunctioneel …

cultuur | achtergrond

LEIDEN, geproduceerd in samenwerking met Caroline Wesselman Het voormalige schakelhuis van de energiecentrale in Leiden is sinds 2017 overgenomen door bierbrouwerij Pronck. Maandelijks wordt hier 5000 liter aan liefdevolle, eigenaardige en speciale bieren geproduceerd. Vandaag neemt 1 van de oprichters, Frans, ons mee en mogen wij op bottelavontuur. Hoe werkt zo een brouwerij eigenlijk en …

cultuur

De prachtige binnenstad van Leiden wordt al sinds de 17e eeuw omringd door haar prachtige singels. Deze singels waren ontstaan ter verdediging tegen belegeraars en stadsindringers. Helaas is er in Leiden niet veel overgebleven van de stadsmuren die de stad verdedigden, maar de wateren zijn nog altijd intact gebleven. De functies van de grachten waren en …

cultuur | recensie

Je kinderen wat beschaving bijbrengen of primeur maken bij die leuke date die zo van kunst houdt? De tentoonstelling Japans Naakt in het Sieboldhuis is zeker de moeite waard!

cultuur | reportage

De kringloopwinkel, kent iedereen wel. Even een middagje rondspeuren of je nog wat goedkoops op de kop kunt tikken of iets unieks kunt vinden. Echter Kringloopwinkel het warenhuis is meer dan gewoon een kringloopwinkel, het is een bedrijf dat zich in zet voor duurzaamheid en draait op lichamelijke en verstandelijke beperkten. Ik kreeg een kijkje …

cultuur | interview

In dit interview vertelt Leo Alexander Schlangen over zijn kinderboek Ruud de Reiger en de koele kikker deel één en deel twee die nu in de maak is.

cultuur | interview

Fred Weber (62) werkt al 22 jaar vrijwillig als imker in de Hortus botanicus van Leiden. Hij verzorgt er de bijen, kleine insecten die ongelooflijk belangrijk zijn voor de mens. In de fotoreportage over de Leidse honingbijen van vorige keer konden we dit reeds zien. Fred vertelt over zijn passie voor de bijen en de …

cultuur | reportage

LEIDEN – De grijze gebouwen op het industrieterrein lopen over in de grauwe lucht. Er is geen mens op straat. Maar zodra ik de deur van de Boekenzolder open word ik begroet door een gezellige drukte van bezoekers en vrijwilligers. “We liggen een beetje afgelegen,” geeft voorzitter Sjaak van Rijn toe, “maar mensen weten ons …

cultuur | achtergrond

Interview met Tijmen Baarda, over de collectie Midden-Oosterse boeken in de Universiteitsbibliotheek Leiden Dit jaar bestaat de Universiteit Leiden, de oudste universiteit van Nederland, 444 jaar. Een waar mijlpaal, waar veel Leidenaren van op de hoogte zijn. Wat minder Leidenaren weten, is dat de sectie Midden-Oostenstudies van Leiden ook bijna net zo oud is. Het …