Artboard 1
25-03-2019 | Fiona Pluimgraaff
“Jongeren zijn het goud van de straat”
‘Kinderen spelen drastisch minder buiten’ luidt de kop van het persbericht dat Jantje Beton maakte naar aanleiding van de resultaten van haar onderzoek. Als het aan de Stichting Thuis op Straat (TOS) ligt, wordt er dagelijks op straat gespeeld. Zij brengt de buurt in beweging en streeft naar een beter speel- en opvoedklimaat in kwetsbare wijken. In de Fortuinwijk in Leiden is TOS ook te vinden. Marieke van Kesteren (44), directeur-bestuurder, doet er samen met haar team alles aan om de bewoners met elkaar in contact te brengen door lekker naar buiten te gaan.

Het kantoor van TOS Leiden bevindt zich in een voormalig winkelpandje tussen de flats in de Fortuinwijk. De ruimte staat vol met dozen met sport- en spelaccessoires. Aan de muur hangen kleurplaten van kinderen, de culturele kaart van Leiden en een overzicht van sporttoernooien.

In het aangrenzende kantoortje zit Van Kesteren. Drie jaar geleden is zij begonnen bij TOS Leiden. Door haar studies procesmanagement en Sociaalpedagogische Hulpverlening is zij gewend om met grote groepen mensen aan de slag te gaan. “Mensen hoeven voor mij niet altijd in de uitvoering iets te doen. Meedenken en meepraten is ook een vorm van ondersteuning”, aldus Van Kesteren.

Marieke van Kesteren in haar kantoor aan de Valeriusstraat in de Fortuinwijk
(Foto: Fiona Pluimgraaff)

Zakgeldbaantje

Op het prikbord in de kantoorruimte hangen krantenartikelen over TOS-activiteiten: ‘Ravottuh op verloren landjes’ en ‘Kampioenschap stoepranden’. Van Kesteren benadrukt dat de stichting op een laagdrempelige manier mensen met elkaar verbindt. Want wie kan er nou niet stoepranden?

“Ik vind het belangrijk dat wij de kinderen vragen wat zij leuk vinden om te doen. De jongens, en tegenwoordig ook meisjes, willen graag voetballen maar dit is vaak competitief. Als je denkt aan het verbeteren van de samenwerking dan is voetbal niet per se het beste middel. Er zijn kinderen die helemaal niet kunnen voetballen en er komt veel frustratie bij kijken. Het uitzetten van een parcours en deze uitvoeren is de meest favoriete activiteit. Het belangrijkste is dat de kinderen zich veilig voelen op straat en dat zij genieten van het buiten spelen en van het met elkaar spelen.”

Van Kesteren onderstreept dat het straatleven vrij hard is. “In buurten waar het niet goed gaat, zie je weinig meisjes en jonge kinderen op straat. Zij worden beschermd voor wat er buiten gebeurt. Vooral hangplekken met 30 à 40 jongeren vormen een bedreiging. Ouders kunnen deze trend niet zelf doorbreken.”  

TOS probeert dit aan te pakken door jongeren een ander soort rol te geven waardoor ze op een andere manier worden gezien door volwassenen in de wijk. De stichting biedt hen een stageplek of een zakgeldbaantje. “Daarmee helpen de jongeren ons met de buitenactiviteiten. In ruil hiervoor krijgen zij een vrijwilligersbijdrage. Maar belangrijker is dat deze jongeren iets positiefs brengen in de wijk en dat zij benaderbaar zijn.”

Verbindingen

Een buitenactiviteit is een hulpmiddel om met elkaar in gesprek te komen. “Om het contact in de wijk te intensiveren, ga ik uitzoeken met welke elementen en eenvoudige handelingen dit kan gebeuren. In het Beethovenpark staan picknicktafels. In de zomer nemen wij kannen thee en koffie mee. Als reactie hierop gaan de moeders koekjes bakken. Aan deze tafels komen de gesprekken op gang. De drempel is laag waardoor moeilijke onderwerpen zoals integratie makkelijker bespreekbaar zijn. Dat vind ik mooi en uitdagend aan mijn werk”, licht Van Kesteren enthousiast toe. “Het kan soms twee tot drie jaar duren voordat verlegen vrouwen durven te praten. Je schrikt soms wat zij allemaal al hebben meegemaakt. En dan maken wij ons druk over wat er allemaal fout gaat in Nederland.”

De veranderingen die Van Kesteren ziet, ervaart zij als een bekroning op haar werk. “Wijkbewoners komen sterker in het leven te staan doordat er een luisterend oor voor ze is. Een buurtbewoonster in een uitzichtloze situatie heeft inmiddels haar middelbare schooldiploma gehaald. Ze volgt nu een mbo-opleiding en ze heeft werk. Wat ik ook heel fijn vind, is dat bewoners elkaar uiteindelijk durven aan te spreken op hun gedrag.”

Informatie uitwisselen
(Foto: Fiona Pluimgraaff)

Van Kesteren vindt het ook belangrijk dat de bewoners op de hoogte zijn van nieuwe ontwikkelingen in de wijk. “Ik probeer bewoners in een vroeg stadium te betrekken bij de wijk door te vertellen wat er gebeurt of wat de plannen zijn in hun buurt. Dit doe ik enerzijds om informatie te geven maar anderzijds om informatie te krijgen.” Van Kesteren maakt ook deel uit van een overlegorgaan met diverse instanties zoals Centrum voor Jeugd en Gezin, Jeugd- en Gezinsteam, de woningbouw en de wijkregisseur.

Waarde

Over haar manier van werken, is Van Kesteren heel duidelijk. “Ik leg geen dingen op. Ik wil dat de ideeën van binnenuit komen. Daar moet je wel naar op zoek. Mensen moeten je eerst vertrouwen voordat zij dingen gaan vertellen. Soms spreekt een vrouw de taal niet goed maar kan zij wel fantastisch koken. Het opleggen van een taalcursus heeft geen enkel effect. Diegene moet zich zelf realiseren dat zij de taal nodig heeft voor als zij verder wil met bijvoorbeeld koken. Het mooiste is dat deze vrouw naar mij durft te komen voor advies.”

Bewoners kunnen altijd voor advies bij Marieke terecht (Foto: Fiona Pluimgraaff)

“Wij, Nederlanders, vinden ons zelf heel wat. En als ik dan zie hoe deze wijkbewoners hun best doen om te laten zien dat ze je waarderen. Van hun laatste geld komen ze een pak sinaasappelsap of waterijsjes in de speeltuin brengen”, ervaart Van Kesteren. “Dat vind ik veel meer waard dan dat iedereen op zijn zeventiende met rijles kan beginnen.” Zij vindt Nederland een ‘koud’ land. “Het is heel bureaucratisch en als je een fout maakt, ben je gelijk de pineut. Hierdoor raken mensen beschadigd en trekken zij zich terug uit de maatschappij om vervolgens in een depressie te raken. Mijn doel is bereikt als deze mensen merken, dat er toch nog mensen zijn die hun in hun waarde laten. Mensen die niet meteen veroordelen maar eerst naar het verhaal op zoek gaan”, aldus Van Kesteren.

Oog en oor

Naast de sociale en maatschappelijke factoren besteedt Van Kesteren ook aandacht aan de gezondheid. “In wijken waar mensen het minder goed hebben, is het percentage van kinderen met overgewicht te hoog. Het zegt iets over het aantal uren dat je beweegt en ook wat je eet. Ik vind dat wij het voorbeeld moeten geven door mandarijnen uit te delen tijdens activiteiten en erop te wijzen dat de kinderen water drinken in plaats van allerlei zoete drankjes”, licht Van Kesteren toe.

Het valt haar op dat er tegenwoordig heel weinig kinderen buiten zijn. “Ik vraag me dan af waar we met z’n allen naar toe gaan. Het leven wordt steeds meer georganiseerd als de financiële middelen aanwezig zijn. Kinderen worden overal naartoe gebracht en weer opgehaald. We zitten alleen nog in de auto.” Om ervoor te zorgen dat kinderen meer bewegen door buiten te spelen, moet de wijk wel veilig zijn. En dat heeft de hoogste prioriteit, vindt Van Kesteren.

Over de toekomst is Van Kesteren duidelijk. “Er zijn meer wijken in Leiden waar ouders zich afvragen of hun kinderen wel veilig buiten kunnen spelen. Ook de omgang met elkaar en het samenleven met elkaar kan in meer wijken beter.” Zij wil samen met haar team blijven opkomen voor de kwetsbare wijken. “Hier ben ik van nut. Ik wens iedereen een veilige en sociale woonomgeving met oog en oor voor de medemens toe. En hierin zijn jongeren het goud van de straat.”

cultuur | video

Klopt het nog? Elke Leidenaar kent de Burcht. Dit monument siert de stad al sinds de 12e eeuw en staat pal in het midden van de stad, op de splitsing van de Oude en Nieuwe Rijn. Het werd oorspronkelijk gebouwd als verdedigingsfort. Maar wat valt er nu te doen bij de Burcht? 4 leuke dingen …

cultuur | interview

Een interview met projectleider Tanja van der Zon bij het Rijksmuseum van Oudheden over haar baan, Middeleeuwse Tuinen en haar favoriet.

| achtergrond

Op Steenstraat 49 staat al meer dan 100 jaar een Pannenkoekenhuis genaamd: Pannenkoekenhuysje Oudt Leyden. Dit pannenkoekenhuis heeft vele mensen ontvangen en veel veranderingen meegemaakt. Het restaurant bestaat uit twee oude rijtjeshuizen en naast het restaurant is een tweede restaurant te vinden, waar je kan komen eten als je niet zo van de pannenkoeken bent. …

| reportage

‘It’s four o’clock sómewhere’ lijkt het motto te zijn van het groepje studenten dat in een kringetje rond een smerig kleuterbadje zit, nippend van een Beugel, witbiertje of een bekertje chocomel. Het is net middag en er gaat een jointje rond. Een enkeling leest een boek. Zo nu en dan werpt iemand zich in het …

cultuur | podcast

In 1981 begon Niek Broeijer zijn studententijd in Leiden. Al gauw was hij anders dan de doorsnee student. In plaats van drinken, roken en feesten stond hij elke ochtend vroeg op om te roeien op Njord, de grootste Leidse roeivereniging. Zo behaalde hij al op jonge leeftijd het Guinnes World Record op de 100 kilometer …

cultuur | interview

Veel mensen denken bij de hygiëne van studentenhuizen al snel aan halfvolle bierflesjes in de fusie (ander woord voor de woonkamer), verstrooide vuilniszakken in de gangen, en overgelopen doucheputjes. Al snel gaan van die gedachtes je nekharen overeind staan en gieren de rillingen al door je lichaam. Maar is een studentenhuis echt zo smerig als …

| interview

“Leiden heeft prachtige grachtjes. Overdag kun je lekker aan het water zitten en ‘s avonds zie je prachtige schitteringen in het water.” Welke Leienaar herkent dit nou niet? Masterstudent Biologie Auke-Florian Hiemstra houdt van Leiden en haar grachten. Op een dag wilde hij op een bootje van die grachten genieten, toen hij iets schokkends ontdekte. …

| fotoserie

Pasen, Hemelvaartsdag, Pinksteren… Het zijn dagen waar we in Nederland nog gewoon vrij voor krijgen, maar weten mensen eigenlijk wel wat er op deze dagen gevierd wordt door de christenen? Met Pasen vieren ze dat Jezus is opgestaan en Pinksteren dat de Heilige Geest over de wereld wordt verspreid. En de naam Hemelvaartsdag zegt al …

cultuur | interview

Van publicaties in de Viva tot aan Your Little Black Book, Conceptstore Mei heeft in haar drie jarig bestaan veel succes behaald. Voorheen zat de winkel in het Pieterskwartier maar in December werd een verhuizing aangekondigd. Alhoewel de deuren van het oude pand in Januari al werden gesloten is het nog steeds erg stil. Wat is er gebeurt met de succesvolle zaak?

| reportage

Op zondag 19 mei vond de Leiden Marathon plaats. De hele dag werden verschillende afstanden gestart, verschillende van 5 tot 42 kilometer. Speciaal voor de jongste renners tot twaalf jaar is er de Corpus Kidsrun, van 2,1 kilometer. Het is om half twaalf al gezellig druk op het Pieterskerkplein. De kidsrun gaat pas over een …

| achtergrond

De daklozenopvang in Leiden is goed geregeld. Er zijn twee opvangen, iedereen die zich daar inschrijft krijgt een maatschappelijk werker toegewezen. Die helpt met praktische zaken als huisvesting en het zoeken van een baan. Wat overblijft is de geestelijke zorg, en hiervoor bestaat in Leiden sinds 2010 de Stichting Straatpastoraat. Pastor is sinds november 2018 …

cultuur

Is het einde van je seizoen op Netflix in zicht? Geen paniek! Er staat een compleet nieuw seizoen op je te wachten in de theaters van Leiden. Op 13 mei vindt namelijk de seizoenpresentatie plaats voor het komende theaterseizoen van 2019-2020.   Tijdens de seizoenpresentie laten de Leidse Schouwburg, de Stadsgehoorzaal en Theater Ins Blau zien …