Artboard 1
03-04-2019 | Wilke Geurds
Dit zijn de twee studenten die een gedichten producerende robot bedachten

LEIDEN – Heb je afgelopen zaterdag een rondje over de markt gelopen? Dan was je misschien wel getuige van de geboorte van de Lucebot. In een marktkraam op het Stadhuisplein stonden de twee studenten Benjamin Schoonenberg (22) en Pablo Kattenberg (23) naast hun zelfgemaakte robot die in hoog tempo gedichten fabriceerde. Met behulp van kunstmatige intelligentie kan de Lucebot gedichten produceren die geïnspireerd zijn op het werk van de dichter Lucebert. 

Twee studenten die gekleed zijn in witte slagersjassen, gedichten in hun handen hebben en voor een marktraam staan met daarin een soort grote steen waar rook uitkomt. Dit zijn duidelijk niet de standaard koopmannen die je tegenkomt als je op zaterdagmiddag een rondje over de markt loopt. De geboortekaartjes die ze uitdelen, maken al snel duidelijk waarom ze hier staan. Zaterdag 30 maart, kon je op kraamvisite bij de Lucebot, een robot die gedichten produceert. 

In november 2018 pitchten Benjamin en Pablo aan KICKSTAD het idee om een literair pop-up tijdschrift op te starten. Het concept werd goedgekeurd en ze kregen hulp om hun ideeën werkelijkheid te laten worden. Zo ontstond het project Kijkschrift, een tijdschrift waarin de pagina’s tot leven zullen komen in de vorm van visuele kunst en poëzie in de binnenstad van Leiden. De Lucebot zal de komende maanden de rode draad gaan spelen binnen hun project.  

Stil creatief verlangen 
De gedichten die de Lucebot maakt, zijn gebaseerd op het werk van de dichter Lucebert, een dichter uit de jaren vijftig. De zus van Pablo heeft geholpen met het ontwikkelen van de kunstmatige intelligentie van de Lucebot, waardoor de robot zelf gedichten kan produceren. ‘Soms neemt de Lucebot direct zinnen over uit het werk van Lucebert, soms verzint die zelf nieuwe woorden en soms maakt hij zelfs complete nieuwe zinnen’, vertelt Pablo. ‘Hij is heel creatief en gek genoeg denk ik dat hij op een bepaalde manier poëtischer is dan mensen.’ 

‘Tijdens onze studie film en literatuurwetenschappen merkten wij dat veel mensen een stil creatief verlangen hebben’, vertelt Benjamin. ‘Mensen willen iets maken, maar er komt altijd wel weer iets tussen waardoor het niet van de grond komt. Dit project van de Lucebot is voor onszelf een soort medicijn tegen het niet maken.’ Vanaf het moment dat de twee een marktkraam hadden geregeld, moesten ze wel aan de slag. Zo werd hun eigen stille creatieve verlangen realiteit.

De mensen die langs de marktkraam lopen, krijgen een gedicht aangereikt. Zinnen zoals ‘de man hun maan buiten niet’ en ‘daarom een ogen open maar een ontvangen’ komen voorbij in de gedichten. Het valt direct op dat dit niet de meest helderde en concrete zinsconstructies zijn. Maar dit is ook niet het doel van het duo. ’Wij willen geen gedichten verspreiden die op maat zijn gemaakt of speciaal voor mensen zijn geschreven’, vertelt Benjamin. Pablo voegt hieraan toe: ‘Wij streven ernaar dat mensen het gedicht niet helemaal begrijpen en verward zijn door de performance. Dit doet iets met mensen. Ik denk dat het publiek heel erg hun best kan doen om te proberen te begrijpen wat er staat, maar het feit dat dit ze dit nooit gaat lukken is onderdeel van de performance.’ 

Waarom zou je ernaar streven om mensen verward achter te laten? Benjamin legt uit dat je hierdoor mensen tot nadenken aanzet. ‘Ze moeten buiten de bekende kaders stappen. Alleen door jezelf open te stellen, kun je het misschien begrijpen.’ 

Zeeminminnaar
Soms passen ze de gedichten handmatig aan. Ze veranderen dan de zinsconstructie of de opmaak. Maar ze delen ook onbewerkte gedichten uit. Bij deze gedichten klopt de grammatica af en toe niet of zitten er vreemde zinsconstructies in. ‘Op dit moment is de Lucebot daarom dus nog een beetje onbeholpen’, legt Benjamin uit. Dit is daarom ook de reden dat de Lucebot er nu uit ziet als een steen waar wat draden uitsteken en waar rook uitkomt als er een gedicht wordt geproduceerd. ‘Zijn uiterlijk verwijst naar zijn eerste ter aarde komen’, zegt Benjamin glimlachend.

Toch gaat de Lucebot steeds betere gedichten produceren. Benjamin: ’De Lucebot kan trainen. Hij leert steeds beter aanvoelen wat de grammatica is. De gedichte producerende machine zal dus autonomer worden en in de loop der tijd zal de Lucebot daarom een andere gedaante aan gaan nemen.’ 

Soms maakt de Lucebot hele verassende woorden en zinnen. ‘Ik kwam het woord zeeminminnaar tegen en was ervan overtuigd dat dit woord van Lucebert kwam. Maar ik kon dit woord nergens terugvinden in het werk van de dichter. Blijkbaar heeft de Lucebot het woord zelf bedacht door de woorden zeemeermin en minnaar samen te brengen.’ 

Benjamin legt uit dat de Lucebot waarschijnlijk geen lange levensloop heeft. ‘We werken naar zijn overlijden toe en misschien gaan we hem wel op het strand begraven.’

Met de marktkraam hopen de jonge kunstenaars mensen te verrassen met poëzie en visuele kunst. De markt is een plek waar een divers publiek komt en hier hopen ze een dialoog aan te kunnen gaan met hun omgeving. De komende maanden zal het duo op diverse plekken in Leiden staan en hun gedichten uitdelen.  

cultuur | podcast

In 1981 begon Niek Broeijer zijn studententijd in Leiden. Al gauw was hij anders dan de doorsnee student. In plaats van drinken, roken en feesten stond hij elke ochtend vroeg op om te roeien op Njord, de grootste Leidse roeivereniging. Zo behaalde hij al op jonge leeftijd het Guinnes World Record op de 100 kilometer …

cultuur | interview

Veel mensen denken bij de hygiëne van studentenhuizen al snel aan halfvolle bierflesjes in de fusie (ander woord voor de woonkamer), verstrooide vuilniszakken in de gangen, en overgelopen doucheputjes. Al snel gaan van die gedachtes je nekharen overeind staan en gieren de rillingen al door je lichaam. Maar is een studentenhuis echt zo smerig als …

cultuur | recensie

Sinds oktober vorig jaar is in het Museum Volkenkunde een tentoonstelling over Bali te bewonderen. Leiden Lokaal nam een kijkje.

cultuur | interview

Van publicaties in de Viva tot aan Your Little Black Book, Conceptstore Mei heeft in haar drie jarig bestaan veel succes behaald. Voorheen zat de winkel in het Pieterskwartier maar in December werd een verhuizing aangekondigd. Alhoewel de deuren van het oude pand in Januari al werden gesloten is het nog steeds erg stil. Wat is er gebeurt met de succesvolle zaak?

cultuur | reportage

Van het kopen van planten voor interieur tot het rollen van honingkaarsen, het kan allemaal tijdens de Plantenmarkt.

cultuur | video

Klopt het nog? Elke Leidenaar kent de Burcht. Dit monument siert de stad al sinds de 12e eeuw en staat pal in het midden van de stad, op de splitsing van de Oude en Nieuwe Rijn. Het werd oorspronkelijk gebouwd als verdedigingsfort. Maar wat valt er nu te doen bij de Burcht? 4 leuke dingen …

cultuur | interview

Een interview met projectleider Tanja van der Zon bij het Rijksmuseum van Oudheden over haar baan, Middeleeuwse Tuinen en haar favoriet.

cultuur

Moeite met die laatste weken voor de zomer door te komen? Geen zorgen, Leiden heeft genoeg te doen. Hierbij enkele festivals en events uitgelicht met voor ieder wat wils!

cultuur

Is het einde van je seizoen op Netflix in zicht? Geen paniek! Er staat een compleet nieuw seizoen op je te wachten in de theaters van Leiden. Op 13 mei vindt namelijk de seizoenpresentatie plaats voor het komende theaterseizoen van 2019-2020.   Tijdens de seizoenpresentie laten de Leidse Schouwburg, de Stadsgehoorzaal en Theater Ins Blau zien …

cultuur

Leiden is de stad van ontdekkingen, maar na een ochtend ontdekken ben je natuurlijk toe aan een lekkere lunch in een unieke omgeving. Hierbij de acht must-visit plekjes!

cultuur | reportage

Een kijkje in het park Stoomtrein Katwijk Leiden, waar je een ritje kunt maken in een echte stoomtrein. Maar behalve dat doen de meer dan honderd vrijwilligers nog meer en misschien wel belangrijker werk.

cultuur | reportage

Hockey is voor kakkers, voetbal is voor het volk en darten is een cafésport. Er zijn vele vooroordelen die heersen over sporten, maar kloppen deze wel? Dat er in cafés een dartbord hangt, maakt de sport niet een cafésport. Er zijn namelijk serieuze dartverenigingen, zo ook in Leiden. Ik ging langs bij de Leidse dartvereniging …