Artboard 1
11-04-2019 | Fiona Pluimgraaff
Van grutto naar vrachtwagen: Stevenshof en de RijnlandRoute

Als je met de auto tussen Leiden en Wassenaar over de A44 rijdt, kom je terecht in een wirwar van verkeersborden, omleidingen, bouwverkeer, kranen, shovels en wegwerkers. Na meer dan tien jaar strijd, komt de nieuwe snelweg er toch: de RijnlandRoute. Deze weg vormt de verbinding tussen de A44 en de A4. Het ontsluit de kustplaats Katwijk en het ontlast in Leiden de Churchilllaan en het Lammerschansplein. Niets mis mee toch?

Nou, de weg gaat wel dwars door twee natuurgebieden en bijna door de achtertuin van de bewoners van Stevenshof Zuidrand. De bewoners hebben gestreden voor hun rechten en inspraak op de plannen. Hun uitzicht over een groot, groen weiland vol met grutto’s, lepelaars en bomen is veranderd in een bouwplaats met kranen, zandauto’s en bouwketen. Nu het project in volle gang is, ben ik benieuwd hoe het met deze strijders gaat.

Bewoners Martin Kroon (links) en Jan Visser (rechts) in de achtertuin
(Foto: Fiona Pluimgraaff)

Geluidsbelasting

Zodra ik bij bewoner Jan Visser de woonkamer binnenstap, word ik direct geconfronteerd met het nieuwe uitzicht. Samen met hem en Martin Kroon, een andere bewoner, staan wij voor het raam en barst de discussie over de aanleg van de snelweg los. Beide mannen zijn ter zake kundig: Jan Visser als ingenieur en Martin Kroon als projectleider snelheidslimieten en rijgedrag.

De teleurstelling in de houding van de gemeente Leiden klinkt in het gesprek door. Zij voelen zich als bewoners niet gehoord en niet gesteund door de lokale overheid. Met al hun vakkundig onderbouwde bedenkingen en alternatieve oplossingen doet de gemeente niets. De reactie van de gemeente is telkens dat alle plannen precies binnen de grenzen van milieu- en geluidsoverlast vallen.

De provincie Zuid-Holland bevestigt dit en verwijst naar de onderzoeken en rapporten die onderdeel uitmaken van het Provinciaal Inpassingsplan RijnlandRoute. Volgens de provincie Zuid-Holland toonden de geluidsonderzoeken aan dat de geluidsbelasting door het pakket aan geluidsmaatregelen afneemt ten opzichte van de wettelijke toetswaarde.

Bouwwerkzaamheden in volle gang (Foto: Fiona Pluimgraaff)

Polderlandschap

Visser en Kroon kregen de gemeentelijke onderzoeksrapporten over overlast pas in te zien nadat zij aanspraak maakten op de Wet Openbaarheid van Bestuur. Deze wet verplicht de gemeente tot inzage van documenten en rapporten. Tot hun verbazing ontdekten zij dat er geen harde uitspraken in het rapport zijn gedaan over het effect op gezondheid en milieu.

“De gemeente beweert dat wij toch al last hebben van rechts de A44 en links het spoor. Daarom is de RijnlandRoute geen extra herrie voor ons.” Volgens Kroon heeft de Raad van State echter erkend dat de wijk in zijn leefklimaat erop achteruit gaat. En dan is er nog niet eens gesproken over de waardedaling van de huizen. Daarnaast heeft Kroon geconcludeerd – en met een zorgvuldige berekening onderbouwd – dat zij moeten omrijden om richting Den Haag te kunnen.Op deze extra belasting van zowel milieu als portemonnee is ook niet serieus gereageerd door de gemeente.

Gelukkig komt de nieuwe weg wel verdiept te liggen waardoor deze vanaf de achtertuin niet te zien is. Aan het verzoek om functionerende geluidsabsorberende tunnelwanden te plaatsen en min of meer geruisloos asfalt te storten, is helaas niet voldaan. De provincie laat echter weten dat er stil asfalt wordt aangebracht. Zij zorgt er ook voor dat de weg zich voegt naar het landschap met heldere doorgaande lijnen die in een open polderlandschap kenmerkend zijn. Dit is allemaal vastgelegd in het Esthetisch Programma van Eisen.

Gras versus asfalt (Foto: Fiona Pluimgraaff)

Luchtfoto’s

Over de samenwerking met de aannemerscombinatie Comol5 zijn beide heren beter te spreken. De omgevingsmanager, Paul Eijking, is hiervoor verantwoordelijk. Hij verzekert dat er vanuit de aannemerszijde volledige transparantie is. Ook probeert de aannemer de overlast tijdens de werkzaamheden zoveel mogelijk te beperken. Iedere zes weken bespreekt hij met afgevaardigden van provincie, gemeente en bewoners de stand van zaken en het verdere verloop van het project.

Tijdens deze besprekingen worden klachten en oplossingen besproken. Kroon en Visser vinden deze bijeenkomsten een verademing. Er wordt naar ze geluisterd, bouwactiviteiten worden nader toegelicht. Persoonlijk contact staat voorop, de communicatielijnen zijn kort. Ook ontvangen zij regelmatig een nieuwsbrief van Comol5. In deze nieuwsbrief worden bewoners op de hoogte gebracht van de geplande activiteiten en de eventuele overlast.

Ieder kwartaal kunnen de bewoners een tevredenheidsenquête invullen en worden er zeer regelmatig luchtfoto’s gemaakt van de voortgang.

Nieuwe geluidsscherm Stevenshof
(Foto: Fiona Pluimgraaff)

Belofte

Beide mannen vinden de overlast tot nu toe heel erg meevallen. Zij merken er in de wijk weinig van. De meeste dagelijkse overlast wordt veroorzaakt door de achteruitrij-piepers van de vrachtauto’s en shovels. Ook het trillen van de damwanden en het boren van de grondankers zorgt voor veel overlast. Maar deze werkzaamheden beperken zich gelukkig tot overdag.

Al met al zijn de bewoners tevreden over de dagelijkse gang van zaken wat betreft de bouwwerkzaamheden. Wel wijzen zij mij er nog op dat de informatie vanuit de provincie/overheid in het informatiecentrum veel te positief gekleurd is. Beide heren blijven zich vasthouden aan de belofte van de gemeente: niet zien, niet ruiken, niet horen. De provincie licht toe dat zij een goede maatschappelijke inpassing nastreeft. Maar dat deze belofte niet is gedaan, omdat deze niet te geven is.

Fietsen met uitzicht op de RijnlandRoute (Foto: Fiona Pluimgraaff)

Na het gesprek fiets ik langs het traject van de RijnlandRoute terug naar huis. Het landschap is tijdelijk verstoord. Pas als het project is afgerond, de rust is wedergekeerd en de weg in gebruik is genomen, zal blijken of dit het allemaal waard was.

| reportage

Het hoogseizoen voor Leidse musea is begonnen, momenteel zijn er dan ook veel bijzondere tentoonstellingen.

| reportage

De gemeente Leiden en projectontwikkelaars hebben grote plannen voor de wijk Hoge Mors. Op verschillende locaties binnen de wijk zullen gebouwen worden gerenoveerd, maar ook zullen sommige gesloopt en vervangen worden. Hier zijn niet alle bewoners even blij mee. Er bestaan zorgen over het tekort aan parkeerplekken en over de toenemende verkeersdrukte op de twee …

| interview

Even terug naar dat verjaardagspartijtje van vroeger, waar je met zijn allen ging schat zoeken op het strand of in de bossen. Moeders had hiervoor een schatkaart uitgetekend en vol spanning en enthousiasme kon er gezocht worden naar de verstopte schat. Eenmaal gevonden was deze volgeladen met lekkers of cadeautjes, dat waren nog eens tijden.  …

Shakespeare, Wolkers, De Ronsard en Goethe: schrijvers van de teksten die je tijdens de literatuurles door moest ploegen, op zoek naar de diepere betekenis van onbegrijpelijke woorden. Maar in plaats van in een schoolboek, zijn deze teksten in Leiden gewoon op de muren te vinden. En in plaats van huiswerk, geven deze muren de Leidenaar …

| interview

Een duik in het verhaal achter het wijkblad: Morsetekens. Een magazine voor informatievoorziening en verbinding in het Morsdistrict.

| fotoserie

Op 4 april heeft PLNT op feestelijke wijze hun daktuin geopend.

| interview

Het wordt steeds lastiger voor starters en studenten om een huis te kopen of te huren. Wat nu? Je leest het in dit interview met Leidse makelaar Willemijn.

| reportage

Aan de rand van het terrein van hockeyclub Roomburg, kan men de karakteristieke molen bewonderen. Deze molen lijkt erfgoed te zijn voor LHC Roomburg, want hij mag ook schitteren in zijn oranje kleur op het logo. Naast de karakteristieke molen is er nog een vertrouwd figuur te vinden op de hockeyclub. Met zijn grote snor …

| podcast

Straatjutten, is dat een woord? Voor de straatjutters van Leiderdorp in ieder geval wel. Om de week maken zij vrijwillig hun woonplaats een beetje schoner door zwerfafval te rapen. Hoe langer je naar de grond kijkt, hoe meer afval je gaat zien. Dat weet Willemijn Biemond (35) als geen ander. Minimaal een keer per week …

| achtergrond

Vele mensen hebben een negatief beeld van de daklozenopvang. Hoewel er in veel Nederlandse steden inderdaad niet voldoende hulp geboden kan worden, doet Leiden het erg goed. Om te kijken op welke manier daklozen hier geholpen worden, ging onze report een kijkje nemen. Geen oud gebouw dat stinkt naar urine en sigaretten. Geen grote volle …

| reportage

Met de komst van Het Slachthuis en Aloha Leiden is de keuze aan vega(n) eetgelegenheden groter in de sleutelstad. Vegans zijn er blij mee.

cultuur

Een biertje in De Kroeg, opera in de Schouwburg, dansen in de Next, cabaret in de Stadsgehoorzaal: Leiden heeft verscheidene mogelijkheden voor een avondje uit. Maar binnenkort is er meer dan dat mogelijk: op industrieterrein De Waard gaat de Wibar zijn deuren openen. In een grote loods in de Willem Barentzstraat zal zich een multifunctioneel …