Artboard 1
03-05-2019 | Roos van Bijnen
Henk en Mat waakten een halve eeuw over onze stilte

Iedere 4 mei zijn we om klokslag acht uur twee minuten stil. Henk Koet (78) en Mat van der Haven (73) maakten die stilte als erewacht tientallen keren mee. Dit jaar houden ze voor het eerst niet de wacht in Leiden. ,,Herdenken zit in je genen.”

De doos met oorlogspakken en overalls stond al bijna een jaar diep verscholen in zijn schuur, maar in deze periode van het jaar haalt Henk Koet hem weer naar boven. ,,Dit is hem dan”, zegt Koet. ,,Met deze donkerblauwe overall en een oranje stropdas was ik altijd erewacht.” ‘Altijd’ is in dit geval niet overdreven, want Koet was sinds 1968 bij de Leidse dodenherdenking aanwezig als erewacht.

Ook zijn vriend Mat van der Haven was er bijna altijd bij. ,,Ik was reservewacht, zoals ze dat noemen”, vertelt Van der Haven. ,,Dus dat betekent dat ik niet ieder jaar erewacht was, maar door de jaren heen wel heel wat keren.” De twee mannen zijn ‘per ongeluk’ in deze ‘baan’ gerold. ,,We zijn oud-militairen, want wij waren nog dienstplichtig. Toen de gemeente Leiden in de jaren zestig mensen nodig had, zijn wij het geworden. En dat hebben we wel een tijdje volgehouden.”

Wat de erewacht doet lijkt wellicht niet zo lastig, maar schijn bedriegt volgens de twee vrienden. ,,We zijn altijd met zijn vieren op wacht naast het oorlogsmonument op 4 mei”, legt Koet uit. ,,Al voor de stoet langskomt om de gevallenen van oorlogen te eren en te herdenken, staan wij in de houding. Vijftig jaar geleden ging dat nog goed, maar eerlijk gezegd raken onze benen na anderhalf uur wel een beetje verkrampt.”

Het waren onder meer Koet en Van der Haven die al die jaren over de twee minuten stilte in Leiden waakten. ,,Als The Last Post is geblazen, gaan de lampen in de hele stad aan en dan doen wij als erewacht de eregroet”, zegt Koet. Hij doet het voor: met zijn hand schuin tegen de zijkant van zijn hoofd. Wat volgt is doodse stilte. ,,En dat is ieder jaar weer bijzonder. Die stilte, samen met de veteranen, genodigden en het publiek, dat went nooit.”

Van der Haven knikt. ,,Vooral als het publiek langsloopt, voel je de emotie. De oorlog is inmiddels zo lang geleden dat zelfs wij tijdens en na de oorlog zijn geboren. En toch blijft Nederland het herdenken. Dat zit bij iedereen wel in de genen, denk ik.”

Afmars

Tegelijkertijd moesten Koet en Van der Haven wel opletten. ,,Zodra ik zie dat de lampen weer uitgaan, verander ik mijn houding. Dan ga ik van de eregroet naar de normale rusthouding”, vertelt Koet. ,,Mensen vertrouwen erop dat wij dat in de gaten houden. En dat die twee minuten ook écht zo lang duren.”

Voor het eerst in al die jaren staan de oud-militairen niet in de erewacht bij het monument van molen De Valk. Als oudgedienden staan ze op 4 mei tussen de genodigden. ,,We gaan natuurlijk wel kijken hoe goed de nieuwe erewacht het doet”, zegt Koet. Een ding blijven ze traditiegetrouw wel doen. ,,Twee minuten stilstaan en dan – zoals het hoort – een afmars. Opdat wij nooit vergeten.”

Niet alleen om acht uur herdenkt Leiden op 4 mei de gevallenen. Ook in de middag vinden herdenkingen plaats. In de kaart hieronder is meer informatie te vinden over de locaties en tijden daarvan.

| achtergrond

De daklozenopvang in Leiden is goed geregeld. Er zijn twee opvangen, iedereen die zich daar inschrijft krijgt een maatschappelijk werker toegewezen. Die helpt met praktische zaken als huisvesting en het zoeken van een baan. Wat overblijft is de geestelijke zorg, en hiervoor bestaat in Leiden sinds 2010 de Stichting Straatpastoraat. Pastor is sinds november 2018 …

cultuur

Is het einde van je seizoen op Netflix in zicht? Geen paniek! Er staat een compleet nieuw seizoen op je te wachten in de theaters van Leiden. Op 13 mei vindt namelijk de seizoenpresentatie plaats voor het komende theaterseizoen van 2019-2020.   Tijdens de seizoenpresentie laten de Leidse Schouwburg, de Stadsgehoorzaal en Theater Ins Blau zien …

cultuur

Leiden is de stad van ontdekkingen, maar na een ochtend ontdekken ben je natuurlijk toe aan een lekkere lunch in een unieke omgeving. Hierbij de acht must-visit plekjes!

welzijn | fotoserie

‘Ik kom hier voor mijn rust!’ is een uitspraak die je in het centrum van Leiden niet snel zal horen. Haastende fietsers en bussen in de Breestraat, volle terrassen op de Nieuwe Rijn: om echt te ontspannen zal je toch een ander plekje moeten zoeken. Zoals bijvoorbeeld De tuin van de smid: een theehuis in …

| interview

1000 euro winnen met een idee om jouw stad mooier te maken? Dit klinkt als muziek in de oren. Awesome Leiden organiseert zes keer per jaar een pitchavond waarop vijf mensen een idee mogen presenteren dat eraan bijdraagt de stad aantrekkelijker, beter en leefbaarder te maken. Ik sprak met Bastiaan Bakker, één van de organisatoren …

| reportage

Aap, Noot, Mies: Lees in deze reportage alles over de VoorleesExpress!

| fotoserie

Het Pesthuis staat te koop! Vanwege de waslijst aan voorwaarden is het voor potentiële kopers nog een hele kluif om het gebouw uiteindelijk in handen te krijgen. Dit komt door de monumentale waarde en de waardevolle ligging tussen het Bio Science Park en de Leidse binnenstad. Achter het Pesthuis gaat een lange geschiedenis schuil. In …

cultuur | reportage

De Kleiwarenfabriek Firma Gebroeders Ginjaar maakt sinds 1920 bouwkeramiek, producten die gemaakt zijn van klei. Wanneer je de fabriek binnenloopt, lijkt het alsof de tijd heeft stil gestaan. Jolanda Ginjaar legt uit wat er schuil gaat achter de deuren van dit oude familiebedrijf.

| reportage

Het hoogseizoen voor Leidse musea is begonnen, momenteel zijn er dan ook veel bijzondere tentoonstellingen.

| reportage

Als je met de auto tussen Leiden en Wassenaar over de A44 rijdt, kom je terecht in een wirwar van verkeersborden, omleidingen, bouwverkeer, kranen, shovels en wegwerkers. Na meer dan tien jaar strijd, komt de nieuwe snelweg er toch: de RijnlandRoute. Deze weg vormt de verbinding tussen de A44 en de A4. Het ontsluit de …

| reportage

De gemeente Leiden en projectontwikkelaars hebben grote plannen voor de wijk Hoge Mors. Op verschillende locaties binnen de wijk zullen gebouwen worden gerenoveerd, maar ook zullen sommige gesloopt en vervangen worden. Hier zijn niet alle bewoners even blij mee. Er bestaan zorgen over het tekort aan parkeerplekken en over de toenemende verkeersdrukte op de twee …

| interview

Even terug naar dat verjaardagspartijtje van vroeger, waar je met zijn allen ging schat zoeken op het strand of in de bossen. Moeders had hiervoor een schatkaart uitgetekend en vol spanning en enthousiasme kon er gezocht worden naar de verstopte schat. Eenmaal gevonden was deze volgeladen met lekkers of cadeautjes, dat waren nog eens tijden.  …